Peter Bosma

Cogito ergo ....

2010-06-17T19:48:00.004+02:00

Het blijft een fascinerende taal, dat Frans. Zelfs nu, bijna twee jaar na aankomst en een week voor vertrek. Nog dagelijks leer ik nieuwe woorden. Zo kwam ik er vandaag achter wat een trottinette is, dat een strijkijzer hier gewoon een 'ijzer om te strijken' heet en dat het tegenovergestelde van décollage simpelweg atterrissage is. Ik had het zelf kunnen bedenken.

Wat ik evenwel niet had kunnen bedenken, is dat wat Descartes dacht. En wat me nu al geruime tijd fascineert. Al weet ik eerlijk gezegd niet of hij het oorspronkelijk in het Latijn of in het Frans verwoordde.

Het zit 'm in het zijn; cela tient à l'être. Eerste persoon enkelvoud: je suis. Dat kunt u volgen, niet? Welnu, ik volg het niet. Je ne le suis pas. Hoe ambigu kan je zijn? (Hoe ambigu kan je volgen?)

Het is pijnlijk om te constateren, maar laatstelijk heb ik gedwee gevolgd omdat ik denk. Op academisch niveau nog wel. Twee maanden geen blogs omdat ik geacht werd een proeve van mijn intellect af te geven. Domweg hard werken, zo hoort dat nou eenmaal. En omdat iedereen dat doet, denk je te moeten volgen.

Hoe het ook zij, het is gedaan en nu gaat het om wat volge. Wat dat is? Heel simpel: even niet meer denken, maar met volle teugen zijn.

Kost dat ja duur!

2010-04-14T21:56:00.001+02:00

Het grote voordeel van wonen in Parijs is dat, waar je daarna ook gaat, het leven goedkoop zal zijn. Ça coûte cher ici, la vie. Goed, Frans; la bonne vie.

En dat is tragisch nieuws voor de Parijse hedonist. Ik vraag me daarom met enige regelmaat af hoe ik het telkens weet te bolwerken. Maar vorige week kreeg ik antwoord. Per post: blauwe enveloppe.

U moet weten dat ik nog altijd in aanmerking kom voor studiefinanciering èn zorgtoeslag. En ook al is de eerste eigenlijk een lening en de tweede een veredelde vestzak-broekzak constructie, beide neem ik graag in ontvangst. Al had ik niet kunnen bevroeden dat zodoende, op slinkse wijze, de Nederlandse Staat mijn adresgegevens zou kunnen aanwenden tot het versturen van blauwe enveloppen.

Edoch.

Eenmaal ontvangen bleek het trouwens vooral een leuke vingeroefening. Vol zelfvertrouwen dat ik hierom nauwelijks een centje pijn zou lijden, vulde ik in de enige kolom die op mij van toepassing was een kleine tweeënhalf duizend in. Ik vergewiste mij ervan dat dat alles was, likte en plakte. Onder het adresvenster schreef ik voor de zekerheid "Les Pays-Bas", keek nog eens tevreden naar het geheel, verbaasde me een beetje over het kleine venster - met streepjescode en op één regel: "> Postbus 2546, 6401 DA Heerlen", en iets daaronder, zichtbaar als je goed schudt met de enveloppe, mijn adres in Frankrijk - om me vervolgens in gemijmer over de rechter bovenhoek te verliezen. "Postzegel niet nodig"

Maar wat nou als je in Frankrijk woont. Dat kunnen ze hier niet eens lezen! "Kost heel goedkoop" was beter geweest, denk ik nog alvorens ik besluit er toch maar een postzegel op te plakken.

Net op tijd kom ik bij zinnen. Een weekje later zou ik namelijk naar Nederland afreizen, en met de prijs van een Parijs' pilsje scherp op het netvlies, lijkt het me ineens verstandig het ding zelf in een Rotterdamse bus te duwen.

Uiteindelijk werd het Groningen, maar dat maakte voor de prijs niet uit. En dat is logisch, want in Frankrijk kost een sms'je naar Marseille immers ook net zoveel als een sms'je naar mijn buurman. (Beide zijn vanuit Groningen goedkoper - Europese regels - maar hoe dat precies werkt zou ik u niet kunnen vertellen. Laten we het er op houden dat het leven ook heel duur kan worden als je niet goed oplet.)

Hoe dan ook, ik had mezelf de moeite kunnen besparen. Nauwelijks terug in Parijs trof ik namelijk wederom een blauwe enveloppe. Even was er die zindering van opwinding: er zijn meer etappes in het aangifteproces! Maar de opwinding maakte gauw plaats voor Mr. Bean associaties, toen ik het doorgestreepte "Les Pays-Bas" las.

Niet leuker, wel makkelijker? Tip voor de belastingdienst: schrijf niet heel groot "retourenvelop" op het ding, dat is natuurlijk vragen om moeilijkheden.

Et oui, la vie coûte cher ici. Maar zolang ik niet eens aangifte mag doen, zal ik me wel redden. En mocht het onverhoopt toch nog eens tot een tweede etappe komen - de daadwerkelijke betaling bijvoorbeeld - dan stel ik voor dat dat ook gewoon per ommegaande wordt rechtgezet. Neem ik ondertussen nog zo'n Parijs' pilsje, à la vôtre!

Almere, etalage van het Nederlandse extreem-rechts

2010-03-12T00:44:00.009+01:00

Een weekje geleden stond in Le Monde een interessante reportage over Almere met bovenstaande titel. Niet zomaar natuurlijk; over het algemeen lees je in Franse kranten weinig over Nederland, laat staan Almere. Maar, er schijnt van alles te gebeuren, in Almere. En daar wordt zelfs in Frankrijk over geschreven, Almere. Voor degene die net zo xenofiel is als ik, vertaalde ik met graagte het artikel. Zie hier het resultaat. Have fun!

Het zijn er die dag enkele tientallen; jongeren in blauwe kostuums die door de straten van Almere trekken. "Geen plek voor racisme", zeggen hun canvassen. Het zijn de zelfbenoemde "bloemencommando's", in deze vreemde stad die, nauwelijks van de tekentafel, de zevende plaats in Nederland is geworden. Het initiatief van de vredelievende actievoerders is een reactie op het meer dreigende initiatief van de PVV van Geert Wilders, die in Almere "stadscommando's" wil instellen om de criminaliteit in te dammen.

Het anti-islamitische en populistisch radicale rechts, heeft Almere gekozen als symbool van zijn machtsovername. In deze nieuwe stad, een droom van architecten die eigenlijk niets meer is dan een koude slaapstad in een polder op 25 kilometer van Amsterdam, wist meneer Wilders meer dan een kwart van het electoraat aan zich te binden voor de Europese verkiezingen van 2009. Landelijk gezien zijn beste score. En dus rekende hij er ook op hier de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart te winnen. Doel bereikt. De PVV kreeg ongeveer 22% van de stemmen en daarmee 9 zetels van de 39. Het doel is nu van dit succes gebruik te maken door als favoriet de verkiezingen van 9 juni in te gaan. Verkiezingen die noodzakelijk zijn geworden door de recente val van de coalitie onder leiding van Jan Peter Balkenende. De peilingen, aarzelend, voorspellen de PVV afwisselend als derde, tweede en eerste partij van het koninkrijk.

In Almere werd de populistische lijst geleid door Raymond de Roon, Tweede Kamer-lid en "criminaliteit deskundige". Onbereikbaar voor journalisten - "veiligheidsredenen", aldus zijn woordvoerders - heeft de kandidaat een programma ontwikkeld dat niets aan duidelijkheid te wensen over laat: het recht, voor agenten, om herrieschoppers in de knieën te schieten, en het instellen van "stadscommando's", bedoeld om verstoorders van de orde tot een halt te roepen. In Almere en elders zou het gaan om het tot stoppen brengen van de "orgie van geweld" die zich over Nederland uitrolt.

Een zelfbenoemde "voorhoede" van deze commando's zou zich al hebben ingesteld. Op 27 februari geboden zij twee winkeliers om alle verkiezingsposters, behalve die van de PVV, te verwijderen. Cor Valies, één van deze winkeliers met een winkel in Almere Buiten, zegt te zijn gezwicht om zijn vitrines heel te houden.

24 Februari kwam hij zelf, Geert Wilders, zijn troepen aanmoedigen. Hij riep hen de de deviezen in herinnering: verbod op hoofddoekjes en minaretten, geen subsidie meer voor "Turks macrameeën en Arabisch vingerverven", en een einde aan de "immigratie en islamisatie". Het offensief was gericht tegen de arbeiderspartij (PvdA, sociaal-democratisch) die er van beschuldigd wordt "niet de taal van de man van de straat, maar het Arabisch te spreken". Genoeglijk zagen de aanwezigen zich ook een vermindering van het aantal ambtenaren met 10%, een verlaging van de lokale belastingen en een halvering van het parkeertarief beloofd worden.

Marinus, 54 en PVV-stemmer, is in jubelstemming. Terwijl hij zijn inkopen doet bij Kruitvat, de plaatselijke supermarkt, geeft hij aan tevreden te zijn met de belofte van de PVV om op culturele subsidies te gaan bezuinigen: "In plaats van geld aan de elite te geven, zouden ze het moeten gebruiken om op te treden tegen die straatterroristen". De traditionele partijen zien zich, gegeven de stoomwals die de PVV in gang heeft gezet, in grote nood. Met het programma "Leren, wonen en werken in Almere" kan het arbeiderslinks alleen maar proberen de schade te beperken en de rede te bepleiten.

Alphons Muurlink, lijsttrekker van de PvdA in Almere, wijst er bijvoorbeeld op dat Almere een steeds veiligere stad is geworden. Een officieel rapport van een onafhankelijk onderzoeksbureau bevestigt dit. Het gevoel van onveiligheid is weliswaar gegroeid, maar het aantal diefstallen tussen 2008 en 2009 is toch echt met 36% afgenomen. De stad staat slechts 35^e op de lijst van onveiligste Nederlandse steden.

Een andere paradox: deze nieuwe stad, ontstaan in 1976 en pas acht jaar later voorzien van een naam, telt weliswaar 30% buitenlanders (minder dan Amsterdam, Rotterdam en Den Haag), maar slechts 6% Turken en Maghrebijnen. "Wat ga ik donderdag zeggen tegen hen die me vragen wat ik tegen ze heb?, verzucht Caroline. De studente heeft haar blauwe kostuum opgeruimd en is bij het gemeentehuis komen informeren naar de eerste resultaten van de PVV. En ze treurt.

Gelijkheid en égalité, een vergelijking

2010-03-02T18:14:00.006+01:00

Onderstaand artikel schreef ik enige tijd geleden voor de DEMO met als thema gelijkheid (jaargang 25, nummer 3). Wellicht is het binnenkort ook in die vorm online terug te vinden. Tot die tijd in elk geval hieronder. Amusez-vous bien!

Als onderdeel van de Heilige Republikeinse Drie-eenheid (met Liberté en Fraternité) is Egalité iets waar in Frankrijk niet mee te spotten valt, ook al doen voortdurende aantijgingen van vriendjespolitiek of nepotisme misschien anders vermoeden. Sterker nog: als ingezetene durf ik te zeggen dat de ongelijkheden in Frankrijk groot zijn. Maar als de Fransman het over égalité heeft, dan gaat het voornamelijk om twee facetten: gelijkheid voor de wet en (het recht op) gelijke kansen. En dáár valt niet mee te spotten.

Waar het gelijkheidsbeginsel één van de directe verworvenheden middels de Franse Revolutie betreft, valt het recht op gelijke kansen eerder te beschouwen als een product van toenemende welvaart. Toch wordt aan het laatste inmiddels net zoveel waarde gehecht als aan het eerste. Zoveel waarde zelfs dat elke discussie met deze gelijke kansen als onderwerp taboe is. Hetgeen zich vertaalt in een soms verbijsterend rigide invulling aan een op zich onomstreden recht.

Als voorbeeld een korte introductie in het Franse onderwijssysteem. Omdat iedereen gelijke kansen verdient, zo redeneert men, heeft iedereen recht op hetzelfde onderwijs, of eigenlijk op hetzelfde onderwijsprogramma met dezelfde beoordelingscriteria. En dat is natuurlijk geen recht, maar tot je veertiende een plicht. Voor de resterende twee jaren leerplicht is er grofweg keuze tussen VMBO enerzijds en VWO anderzijds. De bezwaren zijn voor Nederlanders evident: de zwakkere leerlingen moeten boven hun niveau presteren terwijl het voor de sterkere leerlingen niet snel genoeg gaat. Jammer dan, zegt de Fransman, iedereen is gelijk, ook al is iedereen verschillend.

In Nederland ligt de nuance anders; iedereen is verschillend, maar heeft gelijke rechten op passend onderwijs. Het doel is de zogenaamde ononderbroken leerlijn voor alle kinderen. Dit betekent dat eenieder moet kunnen rekenen op specifieke aandacht, afhankelijk van je niveau, ongeacht je niveau. Zowel op de basisschool, waar veel waarde wordt gehecht aan individuele aandacht voor élk kind, als in het voortgezet onderwijs waar de kinderen zelfs worden ingedeeld op basis van dat niveau. En ondanks enig geschipper de afgelopen twintig jaar, lijkt de consensus dat het niveau van een leerling rond zijn twaalfde wel aardig valt in te schatten. Dat is twee jaar eerder dan in Frankrijk en dat lijkt niet veel. Maar als je twaalf bent, is twee jaar wel veel. Waar is al die tijd - zo betoogt de Fransoos - de sterkere leerling om je als zwakkere aan op te trekken?

Zo valt tegen beide systemen iets in te brengen en is de enige conclusie die vooralsnog valt te trekken een algemene: gelijkheid ≠ égalité.

Op zich niet verrassend want gelijkheid is in geen taal zo eenduidig gedefinieerd als in de internationale taal der wiskunde. Natuurkundigen nemen vaak al een korrel zout; als het maar ongeveer klopt, en in de filosofie vormt de term alleen al onderwerp van uitvoerige discussie. Toch is er een filosoof die, vanuit natuurkundig oogpunt, dicht bij de waarheid komt. Vanuit natuurkundig oogpunt, omdat één aanname vereist is, maar er verder geen speld tussen valt te krijgen. We hebben het dan over John Rawls en zijn theory of justice. De aanname: mens = mens.

Volgens Rawls worden verschillen tussen mensen louter bepaald door geboorte en omgevingsfactoren, zaken waarvoor men geen credits kan opeisen. Zelfs doorzettingsvermogen is volgens Rawls geen eigen verdienste en daarmee niet iets dat recht zou moeten geven op een hoger salaris of een betere opleiding.

Zie hier het Franse onderwijssysteem: geënt op het beperken van deze ‘oneerlijke’ verschillen. Is het Franse systeem daarmee dus ook eerlijker dan het Nederlandse? Rawls vindt van niet. Want het gegeven dat mensen door puur toeval verschillend zijn, wil niet zeggen dat je deze verschillen teniet moet willen doen. Zo zijn sociale en economische verschillen volgens Rawls geoorloofd, maar alleen als deze uiteindelijk ten gunste zijn van de minst gegoeden.

Dit betekent bijvoorbeeld dat als een groot bedrijf niet functioneert zonder directeur met goed salaris, dit salaris gerechtvaardigd is. Immers, alle werknemers van het bedrijf hebben hier baat bij. Anderzijds heeft een maatschappij baat bij een goed opgeleide elite, en zodoende is het Nederlandse systeem - gebaseerd op differentiatie naar aanleiding van capaciteiten - geoorloofd. Een kritiekpuntje betreft wellicht de doorstroom-mogelijkheden, waar in Nederland volgens velen nog het nodige te winnen valt.

Want wat Rawls eigenlijk nastreeft is een Nash-evenwicht, waarbij het beste voor het totaal (de maatschappij) is gedefinieerd als het best mogelijke voor elk onderdeel (elk individu). Wat het best mogelijke evenwicht is, is natuurlijk moeilijk te kwantificeren. Voorbeeld: exact welk belastingtarief levert het meest op voor de minderbedeelden der maatschappij? Ofwel, waar ligt voor de beterbedeelden de grens wat ontmoediging (hoge belastingen) betreft?

Rawls veronderstelt dat dit soort vragen juist beantwoord kan worden, als de maatschappij zou worden ingericht door bepaalde personen. Namelijk personen die geen weet hebben van de positie die ze binnen de door hun ontworpen maatschappij zullen bekleden. Hij maakt gebruik van de hypothetische sluier der onwetendheid.

De kritiek ligt voor de hand en komt van pragmatici: zo’n sluier bestaat helemaal niet! Gelijk hebben ze, het is ook maar een idee. Maar we zouden kunnen beginnen met een ander zoveel mogelijk te gunnen. En wat dat betreft is Nederland voor mij gelijk aan Frankrijk; ik gun beide landen meer. Meer gelijkheid danwel plus d’égalité.

Goedkoop

2010-02-18T10:56:00.012+01:00

"Sales!" riep hij wanhopig. Om direct daarna volgens Pavlovs boekje op zichzelf te reageren: "buy!"

Aaahh, geveinsde glimlach, dat bedoelt-ie!

Mijn Amerikaanse professor, enkele weken geleden. Hij had net een grafiekje getekend. Magnetisch veld H (in het Frans: "asjh") als functie van temperatuur T. "On est fin janvier, il faut donc H et T", had hij er grinnikend aan toegevoegd. Mij was even ontgaan dat "H et T" in het Frans homofoon is met acheter. Om maar te zwijgen over de bekend veronderstelde link met les soldes...

Uitverkoop, sales, Saisonschlussverkauf, het begrip is op alle markten thuis. En Parijs, Parijs is een stad van mode. Iets wat zelfs mij - ook volgens mijn eigen subjectieve criteria geen schoolvoorbeeld fashionking - niet was ontgaan. Sterker, ik weet heel goed: Parijs is een stad van de nieuwste mode.

Dus als Parijse winkelier heb je vlak voor aankomst van de nieuwe collectie een probleem. Het zou je immers maar gebeuren dat tussen al dat moois de vergane glorie van het voorbije jaar de vervuiler uithangt. En dus moet het weg, grondig en rigoureus. Les soldes zijn dan ook iets om serieus te nemen. Zo serieus dat men heeft gemeend de regels omtrent het fenomeen bij wet te moeten vastleggen. Twee keer per jaar vijf weken. Voor een Parijzenaar vergelijkbaar met tien weken Koninginnedag: één groot bacchanaal. Alleen laaft men zich nuchter aan overdadig veel kleding, in plaats van schaars gekleed aan overdadig veel drank. Voor de resulterende chaos maakt het niet uit.

Met werkelijk alles voor de helft van de prijs of minder, is Boulevard Haussmann officieel een gevarenzone. En sinds ik het gezien heb voor mij no-go area. Chique vrouwtjes die zich bedienend van handtasje een weg door de menigte meppen. Mannen met dikke buiken in wollen truien die andere mannen met dikke buiken in wollen truien proberen te verdringen om naar hartelust te kunnen graaien in bakken met wollen truien voor mannen met dikke buiken. Vrijwel elke minuut een mededeling uit de categorie "ouders van Jan-Peter... ballenbak". Echt iedereen probeert op zijn of haar manier een graantje mee te pikken. Ik zag zelfs een zwerver die middels kartonnen bord reclameerde dat wat eerder nog twee euro kostte, nu voor slechts één was te verkrijgen: een schoon geweten.

Tot zover ook direct mijn duit in het soldeszakje. In de filosofie van mijn wijze moeder heb ik het slecht gedaan. Ik heb immers maar één euro verdiend. Maar het was wel een goede koop.

Radiostilte

2010-02-08T13:10:00.005+01:00

Eventjes off-radar kan soms een enorme verademing zijn. Geen geskype, geblog, getwitter, nauwelijks een schuin oog op een volstromende mailbox, een halve sms per dag en volstrekt geen aandacht voor on-line netwerkjes. Dat is vakantie, of studiestress.

Voor mij kwam na het eerste, het tweede. En eigenlijk kwamen ze tegelijk: al dan niet studeren tijdens het Kerstreces; een duivels dilemma, gewetenswroeging verzekerd. In mijn geval gepaard gaande met een onaangename portie zelfverwijt. Want een voordeel van meerjarig verblijf in den vreemde, is dat je kan wennen aan plaatselijke gebruiken. Hoe vervelend deze dan ook mogen zijn, je kan jezelf er op voorbereiden, of beter ze uit de weg gaan.

En als je dat dan niet doet.

Het is de gekke Franse gewoonte om een lading tentamens nog net niet in de Kerstvakantie te plannen. Menig mijmering wijdde ik derhalve - al studieontwijkend - aan de vraag waarom de toorn der ambitie mij altijd zo in zijn greep heeft, juist als er volstrekt niet gepresteerd hoeft te worden. Maar je bijvoorbeeld slechts een afstudeerrichting hoeft te bepalen. En dan iets leuks, uitdagends kiezen.

Eén semester, tien vakken, negen tentamens, drie verslagen, een aantal practica en een presentatie. En dat goeddeels in de voorbije weken, want de bijbehorende 315 uur college, opgedeeld in slaapverwekkende sessies van anderhalf uur, konden er niet meer bij en heeft men dus maar voor de Kerst gepland.

Maar ja, zodra je concludeert dat je de lat ook wel iets lager had mogen leggen, ben je al in volle vlucht. Althans, dat hoop je, gegeven dat aanloop en afzet weinig overtuigend waren. Het is bidden voor een ongebruikelijk stukje thermiek, een zeldzaam lokaal wervelwindje dat je over die stok heen tilt. Overgave volgens aloud en welluidend Frans devies: laissez-faire, laissez passer. En ach, Javier Sotomayor sprong zijn wereldrecord ook pas in de tweede poging.

Eventjes off-radar kan soms een enorme verademing zijn. Geen geskype, geblog, getwitter, nauwelijks een schuin oog op een volstromende mailbox, een halve sms per dag en volstrekt geen aandacht voor on-line netwerkjes. Dat is nu, vakantie.

Noord/Zuid Zijn

2010-01-14T01:34:00.014+01:00

Ach, de Franse politiek, én haar crises.

Daags na Kerst in Holland lonkt even de ellende thuis. Gelukkig is de wereld klein: www.politiek24.nl; boeiend.

Misschien zelfs wel beter zo. De onheil in het Hoge Noorden aan den lijve ondervinden, is voor niemand prettig. Ik heb zowaar een beetje meelij met JP "negeren is vooruitzien"* de MP. Compassie voel ik, omdat ik weet hoe erg het is.

Ik zal u verhalen over de Hel van het Noorden. Naast een mooie klassieker een stadion, en daar was ik dus, een donkere dag in december. Lieflijk uitgenodigd voor een spannende krachtmeting tussen de provinciale trots en een club wier naam noch acroniem, noch lichaamsdeel is. In andere mystificaties kan ik het affiche helaas niet hullen, laat ik het hebben over de nakende feiten.

Gevoelstemperaturen die leidden tot ongevoelige tenen, voeten, benen. Sneeuw, wind, ijs, regen. Halfvolle biertjes op het punt van bevriezen. En allesbehalve hartverwarmend spel op de mat. Matig. Wat zeg ik? Het was met recht de Hel van het Noorden. Een ruim twee uur durende marteling. Gevolg: afgedroogd maar doorweekt. De taxi naar de warme stad kwam gelukkig snel. Jammer alleen dat de kachel het niet deed. Ook jammer dat we vrij rap na vertrek lek reden, Hel van het Noorden. Of we even konden wachten op de volgende taxi. Buiten. Buiten in de kou.

Nee, hier in het Warme Zuiden gaat dat soort dingen gelukkig anders. Alhoewel het hier laatstelijk ook niet onverdienstelijk sneeuwt, hagelt en ijzelt. En dat met die vele kinderkopjes, waarlijk geen fijne omstandigheden om een taxi te zoeken. En eerlijk is eerlijk, dat moet al gauw in Parijs, waar vrije taxi's vaak in geen velden of wegen te bekennen zijn. Misschien wel omdat ze altijd, om overigens volstrekt onverklaarbare redenen, in lange rijen bij mij voor de deur staan.

Des te verwonderlijker het tafereel dat ik onlangs uit mijn raam aanschouwde. Oranje licht, remmerij, glijpartij, boem, blikschade. Carmiggelt schreef ooit dat een taxichauffeur in Parijs achter zijn stuur zit als een generaal achter zijn stafkaart. En dat is waar, maar na deze laffe aanval op de flank zag de betreffende bestuurder zich toch genoodzaakt het slagveld van dichtbij te inspecteren. Ik bereidde me voor op schermutselingen en ging er eens goed voor zitten, toen tot mijn teleurstelling in plaats van wapens routineus schadeformulieren werden getrokken.

Nog even kijken, staren, afdwalende blik, die vangt... turen! In de zojuist getroffen taxi, recht achter een lange rij eendere maar lege wagens, zit doodgemoedereerd een mannetje, een klant, naar wat ik voorstel zich te warmen aan de kachel die door de immer draaiende motor nog uitstekend dienst doet. Dàt is het Warme Zuiden! Taxi kapot geragd? Geen probleem, blijf lekker zitten, klaar terwijl u wacht!

En toch, toch was ik blij dat ik destijds niet warmpjes in deze laatste taxi zat. Want om toppen te bereiken, moet je door dalen gaan, zal ik maar zeggen. Het had me dan ook sterk - of op z'n minst duur geleken, als deze Franse generaal mij uiteindelijk ook bij Pé en Rinus op de Grote Markt had afgeleverd. En doarveur bin ik groag noar de FC west!

*Aldus Marianne Thieme.

Ménage à trois

2009-12-11T21:20:00.005+01:00

Ik schreef u al eens over mijn Duitse huisgenoot die vertrok, waarna de Venezolaanse kwam. Maar toen ook hij weer ging - terug naar Caracas, waar schoon drinkwater naar verluid duurder is dan diesel (buitengewoon vervuild drinkwater) - verzweeg ik dat. Niet het soort onthouding dat je als liegen zou kunnen bestempelen, ik achtte slechts de nieuwswaarde gering. Maar als het in mijn leven komkommertijd is, krijgen zaken andere perspectieven. En komkommertijd, beste vrinden, dat is het.

Mensen hebben het wel eens over eenzame afzondering, hetgeen in mijn geval geen overbodig pleonasme zou zijn. Al weken tracht ik me zo, afgezonderd en eenzaam, te concentreren op het studieproces. Dit overigens met zeer wisselend succes.

Vandaag maakte ik mijn vierde tentamen in een serie van vijf. Vervolgens vocht ik nog een robbetje met simulaties en modellen, verloor roemloos, en besloot uiteindelijk in de alcohol te vluchten. Geen slecht idee natuurlijk; mensen zeggen immers ook wel eens dat de boog niet altijd gespannen kan zijn - en ook dat kan ik beamen: een boog heeft de neiging zich te ontspannen zodra de pijl is gevlogen. Dus gelukkig betuigde mijn simulatiemaatje zich een modelpartner door op den duur maar een pilsje voor te stellen, nadat we voor de zoveelste keer ons doel misten.

Eheu, welk intens maar kort genoegen! La copine. Hij werd geacht de boog weer te spannen en ik, ik was in de war. Eenmaal uit de studie- en in de drinkflow, wilde ik eigenlijk niet naar huis. Maar toen een rondje bellen niets anders opleverde, bleven er weinig opties over. En hier zit ik dan, onherroepelijk teruggefloten in mijn komkommerbestaan, mis ik de Venezolaan.

Een half jaar geleden had ik in dergelijke uitzichtloze situaties met Jesse een potje schaak of een stukje muziek gespeeld. Tegenwoordig is de stand in huis echter Europe: 2 - China: 2. En dat laat weinig ruimte voor animatie op hoog-alcoholisch niveau. De Chinezen hoor je niet, zie je niet en ruik je slechts als ze koken. Of om het in de woorden van de andere huis-Europeaan te zeggen: les Chinois, ils ne meurent même pas. Waarbij meurent overigens niks met geur, maar alles met sterfelijkheid te maken heeft. Volgens mijn huisbaas is de gemiddelde leeftijd van in Frankrijk residerende Chinezen boven de honderd omdat als er een overlijdt, een ander zijn of haar identiteit overneemt.

Het zou kunnen. Feit is dat ik mijn Aziatische medebewoners het meest opmerk als zij er niet zijn. In het huishouden bijvoorbeeld. In dat opzicht volledig ingeburgerd, onderhouden zij potten, pannen, snijplanken, messen en vorken - zeg maar de keuken in het algemeen, met de Franse slag. Ze maken wel schoon, ruimen wel op, maar half. Met z'n tweeën kwijten ze zich dus aan huishoudelijke taken als waren zij één persoon. Tel daar mijn huisbaas bij op en je zit op twee. En ik? Ik vervolmaak de ménage à trois, al had ik me daar nu wel iets leukers bij voor kunnen stellen.

Voornaam Vragen(d)

2009-11-24T10:22:00.002+01:00

Etymologie vind ik een fijne natte-vingerwetenschap; goed behobbybaar. Ik besteed dan ook graag een uurtje aan het speuren naar de verloren herkomst van betekenis, opdat een woord mij weer met enige zingeving kan dienen. En dat levert wel eens iets spannends op.

Quoi wat moet dat zijn
of ik vergis me stevig
qui wie en quel welk

Die hypothese had ik al wel, maar dat het ook zo mòet zijn, blijkt uit de Haiku. En tot zover reikt het fundamenteel onderzoek, nog niet zo spannend. Maar toen ik het geleerde in praktijk trachtte te brengen, kwam ik tot een schokkende ontdekking.

De Fransman zegt namelijk: "Quel est votre numéro de téléphone?" Een zin die zich volgens mijn theorie laat vertalen met: "Welk telefoonnummer is het uwe?"

De Fransman veronderstelt met deze vraag dat het aantal telefoonnummers beperkt is. Hij heeft gelijk, een Frans 06-nummer heeft acht cijfers na 06, en de verzameling nummers is dus eindig (aftelbaar) met 10⁸=100000000 elementen. Ten antwoord kan je vervolgens niet anders dan het element aan te wijzen dat overeenkomt met jouw telefoonnummer.

Ik vind dat de Fransman zich hiermee slimmer betuigt dan de Nederlander. Die laatste zou je immers kunnen foppen door op de (typisch Nederlandse) vraag "Wat is je nummer?" te antwoorden: "Een getal bestaande uit tien cijfers."

In extase door mijn verse ontdekking besloot ik voor de zekerheid - je weet maar nooit, misschien was het al bekend - de vakliteratuur er op na te slaan. Helaas, mijn Prisma Woordenboek Frans - Nederlands bleek in een oplossing te voorzien die de Fransen net zo dom maakt als de Nederlanders:

quel [bnw] /vragend bijv.nw./

welk, welke, hoe, wat, wie

Tja, zo kan het natuurlijk ook; pragmatisch, maar wel een beetje makkelijk.

Smaaktwist

2009-11-02T22:59:00.008+01:00

Laatst was ik voor het eerst in lange tijd weer eens in een Parijs' theater. Geen groots theater ofzo, gewoon. Of eigenlijk niet eens gewoon, een beetje klein. Wel een mooi podium, maar niet vreselijk veel plaatsen. Minder dan honderd denk ik. En wat ik het meest miste was een bar. Die was er niet. En geen foyer. En de stoeltjes stonden erg dicht op elkaar. Het was een aandoenlijk theater; van alle ongemakken voorzien.

Fin, ik was in dat theater. En niet zozeer omdat ik een bepaalde artiest met alle geweld zien wilde. Eerder was het omgekeerd: zij bood mij een kaartje aan. Ik hoefde alleen even te bellen om mijn adres door te geven, waarna het kaartje zou worden opgestuurd. Ik nam de uitnodiging graag aan, belde, ontving en ging.

Daar was ik dus, bij het theater. Iets voor acht want om acht uur zou ze beginnen. Maar dat werd half negen. Op zich niks aan de hand natuurlijk, mits bar en/of foyer...
Ik had een boek en doodde al lezend, buiten enkele minuten. Ondertussen zag ik dat hij oogcontact verzocht en besloot zodoende - ondanks hindernissen met het Frans en gebrek aan woordenboek - door te lezen. Maar toen mijn geduldslimiet mij noopte tot een blik naar binnen, zag hij zijn kans schoon en mompelde iets, waarop ik mij verplicht voelde te reageren.

In alle consternatie was ik even vergeten dat ze ooit het songfestival won. En dat dat een zeer bepaald publiek genereert, was in de aanloopperiode al helemaal niet tot mij doorgedrongen. Maar nu...
Zag ik even tevoren nog op tegen inhoudsloze praatjes met een lid der 'Nederlandse gemeenschap', inmiddels zag ik mij verzeild in een levendige discussie over de dictatuur der minderheid die het voormalig Oostblok heet. Met een Fransoos, dat wel. Hij hield het trouwens vooral op de Baltische staten.

Vluchten kon niet meer, de LP uit '72 was al uit de tas gediept. Of '73, dat wist hij niet meer. Het was per slot van rekening al een hele poos geleden. Hij was 12, of 13, of misschien net 14 geweest. Het deed er niet toe, dit juweeltje was al die tijd bij hem gebleven. Welke cd's ik allemaal had, in Nederland zou van tijd tot tijd toch nog wel wat uitkomen?

Inmiddels (te laat dus) kwamen enkele vrienden binnendruppelen en vol enthousiasme werd ik voorgesteld: "Kijk, dit is mijn vriend Pietèr, hij is Nederlander en gaat me straks vertellen waar ze over zingt!" Dat ik ook even wist waarvoor ik eigenlijk in dat theater was.

Ja dat theater, nee dat theaterstuk. De deuren werden geopend en ik besloot er eens goed voor te gaan zitten. Hetgeen nog niet gebeurd was, of prompt schaarde hij zich tegen mijn zij. Had ik al vermeld dat de stoeltjes wel èrg dicht op elkaar stonden?

Ik besloot een vluchtige aai over mijn benen te tolereren - als dat hem nou gelukkig maakt - maar bij vriendschappelijke kneepjes of een hand die nonchalant bleef liggen, waren mijn ontwijkreflexen te sterk, waardoor mijn buurman ter andere zijde ook een bewogen avond moet hebben gehad. Hem vertellen dat al die genegenheid van mij niet zo nodig hoefde? Nou ja, om nou een scène te maken voor het podium...
Dus schikte ik me in mijn lot van de behoedzame ontwijker, tevens vertaler, die tijdens de applaussessies plichtsgetrouw vertelde waarover ze gezongen had: l'amour, l'amour, l'amour...

Dat theaterstuk vond ik overigens wel de moeite waard. Ik raad het u zelfs van harte aan. Mocht u Nederlandse muziek uit een ander vaatje dan onze laatste songfestival-afvaardiging een kans willen geven, neemt dan vooral een kijkje. "Troubadours van alle tijden" met een onvervalste beenvioolspeler, die prachtig zong, maar mooier speelde. En tussendoor delen van de verhaallijn voor zijn rekening nam. In het Frans, wat kon rekenen op bewondering uit de zaal. Maar toen hij zodoende kwam te spreken over de Nederlandse perceptie van de Franse smaak, le bon goût français, viel publiekelijke verontwaardiging hem ten deel: "Ça fait longtemps", "N'existe plus..!"

Ik vroeg me af hoe dat zich zou verhouden tot hun bezoek aan het optreden. Dit werd door hen gewaardeerd, en dat durf ik als smaakvol te kwalificeren. Beweren dat je volk geen smaak meer heeft, terwijl je zelf - als onmiskenbaar onderdeel - het tegendeel bewijst, het leek mij een moeilijke situatie.

Hoe dan ook, mij restte in elk geval een prettige twist met het oog op de nasmaak. Terwijl mijn nieuwe vriend na afloop zijn LP liet signeren, kon ik me ongezien aan zijn aandacht onttrekken. Ik maakte nog een praatje met de beenviolist, kort, en liep vervolgens neuriënd mijn vrijheid tegemoet...

"Les feuilles mortes se ramassent à la pelle, les souvenirs et les regrets aussi. Et le vent du nord les emporte, dans la nuit froide de l'oubli..."

Links: zij, Lenny Kuhr. Rechts: hij, Olivier, alias Yvette.

Zo'n dag! Zondag

2009-10-25T19:08:00.025+01:00

In mijn eerste post beloofde ik u niet veel, maar "Articles de Paris". Toch een beperking, vind ik nu zo, en dan, als ik de buitenlandse pagina in de krant lees of op internet het NOS-journaal bekijk. Er is zo veel meer om over te schrijven...

Helaas, belofte maakt schuld. Aan de andere kant kan 't een leuk spelletje zijn afspraken te interpreteren. Of wetten, definities, (oorlogs- of niet?) gebieden en natuurlijk zinnen en woorden. Zodoende vandaag - binnen de gestelde grenzen - Obama en woordspelingen. Of eigenlijk jeux de mots.

Geheel in overeenstemming met die eerste post, waarin ik ook aankondigde voor mijn eigen plezier te schrijven. Want ik ben de vertwijfelde oogopslag, het afkeurende gesis, het bedroefd schuddende hoofd en de wanhopige kreet van afschuw als reacties op mijn woordspelingen in Nederland nog niet vergeten. Meer dan een jaar geleden, kunt u nagaan hoe diep dat zit!

Maar ik ben als Mr. S., een professor van mij van Amerikaanse komaf, een doorzetter. Hij woont al twintig jaar in Frankrijk en is van mijn slag. Als er polen (geen hoofdletter) berekend moeten worden (les pôles), voegt hij voor de zekerheid even toe dat het niet gaat om de (homofone) schouder (l'épaule). Gevolg: afkeurende reacties als eerder omschreven, en gegrinnik - hij en ik.

Toch zijn we niet alleen. Het Frans is een rijke taal die zich uitstekend laat lenen voor dergelijk vermaak, Frankrijk een groot land met veel mensen; 11=2. En als je dan ook nog uit de voeten kan met gitaar en keyboard, en op zondag tijd over hebt, krijg je la chanson du dimanche. Het beste wat mij in lange tijd is overkomen.

De heren schrijven praktisch elke week een hitje, spelen dat ergens op straat of elders in Parijs, filmen dit en zetten het resultaat op zondag en ligne. Graag liet ik u delen in de feestvreugde, maar de ellende is natuurlijk dat bij vertaling een groot deel van de essentiële informatie verloren gaat. Toch heb ik een poging gewaagd, al was het alleen maar opdat u uw Franse "Bargoens" (argot) een beetje op kunt halen.

Daarnaast was mijn plan aanvankelijk de meer evidente grappen typografisch uit te lichten, maar daarin ben ik slechts ten (zeer beperkte) dele geslaagd. Wat dat betreft, het laatste couplet is niet uitgeschreven en bevat meerdere grappen. Tenminste, ten minste twee. En omdat het mijn dingetje is, een heuse prijsvraag: drie grappen uit dit refrein geven één keer recht op de CD. Ik zou zeggen: bring it on...

Geniet u verder trouwens vooral van de catchy sound, en de bevlogenheid van de hoofdrolspelers. La pêche!

Ô Barack Obama, tu veux casser la baraque du Maroc à l’Amérique, de l’Irak à Bamako. Tu n’as pas la baraka, au bas mot, car tu te frottes à la frite McCain.	Oh Barack Obama, je wil verpletterend winnen van Marokko tot Amerika, van Irak tot Bamako. Je hebt geen geluk, op z'n minst, want je vecht tegen de friet van McCain.
Il incombe à Barack Obama de foncer au combat comme un Rocky Balboa; de blâmer l’amerloque qui se moque des renois comme un renard qui croque les corbaques aux abois.	Het past bij Barack Obama zich te storten op het gevecht als een Rocky Balbao; de Yankee af te keuren die de donkeren bespot als een vos die de raven oppeuzelt (die) ten einde raad (zijn).
Il incombe à Barack Obama de jouer au Mikado avec Ban Ki-moon, le king du kimono, le roi du karaoké, qui ne fait pas de cadeau. Jamais.	Het past bij Barack Obama Mikado te spelen met Ban Ki-moon, de king van de kimono, de koning van de karaoke, die geen kadootjes geeft. Nooit.
Il incombe à Barack Obama de manger un Big Mac au Mac Do; la barbaque qui te donne mal à l’estomac, mal au dos. Manaudou, Madonna, qui donne à Maradonna le ballon de Rosicky sur un centre de Ballack. C’est le but de Ronaldo à l’Euro.	Het pas bij Barack Obama een Big Mac te eten bij Mac Do; de barbeque die je buikpijn geeft, en rugpijn. Manadou, Madonna, die Maradonna de bal geeft van Rosicky op een voorzet van Ballack. Het is het doel(punt) van Ronaldo bij de Euro.
Nadal à Roland Garros qui a battu Federer, qui avait battu Ferrer, battu par Monfils. Ne bats pas ton fils, tous les fils de la terre, de la terre battue de Roland Garros.	Nadal op Roland Garros die Federer heeft verslagen, die Ferrer had verslagen, verslagen door Monfils. Sla je zoon niet, zonen der aarde, van de verslagen aarde (gravel) van Roland Garros.
Baisse ton froc baraque à fric, baraque à frites McCain. Montre-moi ton braquemard, tes morbaques, lascar au bar à Caïpirinha. Tel un piranha. Tu raques et tu roques aux échecs et mat. Et mate la meuf aux lunettes écarlates, la nénette, en bottines de croco, comme Rocco Siffredi dit à Freddie Mercury qu’il aime le poulet au curry, McCain.	Laat je broek zakken (geef op), piekenkraam, frietkraam van McCain. Laat me je snikkel zien, je platjes, dude in de Caipirinhabar. Wat een piranha. Je gaat het schip in en rokeert bij het schaak en mat. En schaak de chick, met de scharlaken bril, het meisje, met de krokodillenleren laarsen, zoals Rocco Sifreddi Freddy Mercury vertelt dat hij houdt van kip met curry van McCain.
Et Platini aux platines nous fait danser le mambo dans sa barackomobile, un style baroque et mobile. Il est back home en mobile home.	En Platini aan de draaitafels laat ons de Mambo dansen in zijn barackomobile, een barokstijl en mobiel. Hij is weer thuis in de stacaravan.
Les bombes tombent sur le Liban. C’est bientôt l’heure du bilan des morts au combat, victimes de l’embargo pendant la tombola, pendant qu’Alberto Tomba glisse sur la neige beige en Belgique. Il y a un hic, mais je n’ai pas le hoquet, ni je ne fais de hockey sur glace, ni je n’aime le sucre glace McCain	De bommen vallen op Libanon. Het is binnenkort tijd voor de balans van gesneuvelden, slachtoffers van het embargo, tijdens de loterij, terwijl Alberto Tomba glije op de beige sneeuw in België. Er is een probleempje (hik), maar ik heb de hik niet, noch doe ik aan ijshockey, noch hou ik van poedersuiker, van McCain.
Te fais pas de bile Harry! Il est pas tout clean Tom! Fais moi un bisou sur la bouche, Georges! Sous sa douche Bush met du Obao fraicheur fresh, fraicheur sèche. Sèche tes larmes Hillary. Il a ri, tu l’as déjà dit ça…	Maak je geen zorgen Harry! Het is niet goed schoon Tom! Geef mij een kus op de mond, Georges! Onder zijn douche (gebruikt) Bush frisse Obao verfrisser, droge verfisser. Droog je tranen Hillary. Hij heeft gelachen, dat heb je al gezegd...

E - lite

2009-10-15T21:30:00.013+02:00

Wie de jeugd heeft... past een beetje op met Mitterrand. Junior welteverstaan. Ook al is natuurlijk niks bewezen, een en ander wakkert toch een licht wantrouwen aan. Terecht of niet, better safe than sorry, tòch?

Maar daar wilde ik het eigenlijk niet over hebben. Wel over het feit dat de lokale politiek mij tegenwoordig in zijn greep heeft. En dat ging niet vanzelf, de Franse politiek is als een zware Gauloise: niet meteen aangenaam, maar wee je gebeente als je eenmaal verslaafd bent. Vrees ik.

Eenmaal toegelaten in mijn leven, doet het establishment in elk geval aardig zijn best mij aan de krant gekluisterd te houden. Was het tot voor kort het neefje van de oud-president, inmiddels concentreert de verhaallijn zich rond een andere familie, of dynastie. Of dynastie in wording. Of dynastie in vorming. Hoe het ook zij, het vermeend nepotisme van Nicolas, oordeelt u zelf...

Patrick Devedjian is van 26 augustus 1944 en naast Frankrijks 'ministre chargé de la mise en œuvre du plan de relance' (after-crisis minister), directeur van de semipublieke ontwikkelingsmaatschappij voor La Défense. Nou kan je in Frankrijk prima meerdere (politieke) posten combineren, maar voor deze laatste geldt dat statutair een maximumleeftijd van 65 jaar is vastgesteld. De snelle rekenaar onder u begrijpt dat er bij mij in de buurt, onlangs, een leuke vacature is vrijgekomen.

Jean is sinds 1 september 23 jaar, vierdejaars student (effectief tweedejaars rechten), maar ook al ruim anderhalf jaar algemeen raadslid in Neuilly-sur-Seine, en heeft zich gemeld voor deze vacature. Jean heeft ook Sarkozy als achternaam (eigenlijk Sarközy de Nagy-Bocsa), en dat is niet zo vreemd want Nicolas is zijn vader (en heeft eigenlijk ook die achternaam - inderdaad).

Tot zover de feiten en u begrijpt: we hebben een rel. Uit een hoofdredactioneel commentaar in de Libération, getiteld 'Prins Jean': "Voor wat betreft de bliksemcarrière van deze prins Jean, moet men toegeven dat hij zich vooral de moeite van de geboorte heeft moeten getroosten." Een bekende zin, afkomstig uit het aristocratische Frankrijk van vlak voor de revolutie.¹

Nog één feitje dan: het Franse kabinet telt momenteel negentien ministers. Van deze ministers heeft een zevental een diploma van een (publieke) universiteit. De rest heeft in merendeel² een opleiding genoten aan een van de vele prestigieuze hogescholen³ die Frankrijk rijk is, met SciencesPo (zes ministers) als hofleverancier.

Dit gegeven doet hier echter geen stof opwaaien. Daarentegen is een online petitie die Jean uitnodigt "zijn studie te beëindigen en enkele stages bij bedrijven te zoeken alvorens zich misschien een keer, wie weet, opnieuw kandidaat te stellen voor deze post die ooit bezet werd door zijn vader", op het moment van schrijven 83764 maal 'ondertekend'.

Niet door mij. Hij is weliswaar jong, maar ik ken zijn capaciteiten niet. Daarnaast, door hem puur op basis van zijn leeftijd af te serveren, zou ik mezelf ook rücksichtslos een brevet van onvermogen in de maag splitsen. En aangezien ik mijn eigen capaciteiten wel een beetje ken...

Bovendien, een kandidaatstelling kan je toch moeilijk met droge ogen veroordelen? Wel vraag ik me simpelweg af waarom zich geen tegenkandidaten hebben gemeld.⁴ En dan droom ik wel eens een beetje weg; zou ik het kunnen?

Misschien een keer, wie weet. Vooralsnog vrees ik deze functie namelijk niet met mijn huidige te kunnen combineren. Ik zou natuurlijk ook mijn huidige functie naast me neer kunnen leggen. Positieverbetering zou geen rechter moeilijk van te overtuigen zijn. Maar het einde is zo dichtbij en bij gebrek aan naam, ga ik toch nog maar even door voor dat papiertje.

Nee, mijn tijd komt nog wel, daar ben ik niet zo bang voor. En wat dat betreft; wie de toekomst heeft, heeft de jeugd. Tòch? Is dat geen mooi gegeven?

1. En wel uit Beaumarchais' masterpiece; 'Le mariage de Figaro', voorteken van - of misschien zelfs één van de concrete aanleidingen tot die revolutie.

2. Gedurende het korte onderzoek dat het schrijven van dit stukje heeft gevergd, kwam ik tot een aantal ontdekkingen dat ik u toch niet zou willen onthouden. Niet elke minister blijkt namelijk gediplomeerd. Zo heeft de minister van industrie (tevens burgemeester van Nice) voor zijn politieke carrière zijn sporen voornamelijk verdiend in de motorsport - vier keer Frans kampioen. Daarnaast heeft een enkeling zijn of haar studie niet afgemaakt, hetgeen overigens niet altijd een CV-vermelding in de weg staat. Brice Hortefeux probeerde het bijvoorbeeld ooit aan SciencesPo maar faalde. Brice is minister van binnenlandse zaken, en o ja, peetoom van Jean Sarkozy.

3. Dit Nederlandse Wikipedia artikel vat het mijns inziens wel aardig samen. En voor wat mij verder betreft: ik ben niet zo gefortuneerd een grande école te frequenteren. Maar er is een lichtpuntje. Dit (zie tweede bullet van Ad) is namelijk de mening die ook menig Fransoos is toegedaan. En ik studeer aan Paris 6, helemaal zo slecht nog niet.

4. Inmiddels is deze vraag achterhaald. De tegenkandidaat heet Patrick Jarry, is burgemeester van Nanterre en lid van de Communistische Partij. Ofwel: voorlopig blijft het leuk.

Plat du jour

2009-10-06T22:19:00.009+02:00

Middenvoor ziet u het voorafje: een geslicede tomaat met plakjes mozzarella, stukjes zwarte olijf en iets groens.

Linksachter het hoofdgerecht: een met een derrie van groene olijven, rijst (met stukkies groente) en tomaten(saus) bedekte konijnenbout. Deze laatste ziet u niet, maar is er wel degelijk, en was naar mijn smaak uitstekend. Alleen smaken verschillen, en daarom links- en uiterst rechtsvoor een aantal peper- en zoutstelletjes, je weet maar nooit.

Rechtsvoor het eeuwige bijgerecht: pain.

Mid-mid ontwaart u deel één van het dessert: een bakje vruchtenyoghurt. Hier schuin rechts achter is deel twee te vinden: een trosje blauwe druiven.

De maaltijd wordt besloten met een stukje kaas. Vandaag is mijn keuze gevallen op een lekker stukje Comté; nonchalant linksvoor.

Het geheel wordt vergezeld door een buiten beeld geplaatst glaasje mineraalwater.

Wat dat geintje kost?*

*) Afgerond naar Nederlandse supermarktmaatstaven, that is..

Taalbarrière

2009-09-29T18:27:00.006+02:00

Taalbarrière is niet het enige Nederlandse woord dat een Franse invloed kent. Dat, en het feit dat ik al meer dan een jaar in Parijs woon, zou kunnen doen vermoeden dat ik inmiddels en arrière de la barrière ben. Helaas, niks is minder waar.

Ik verbaas me nog dagelijks over la langue française. Bijvoorbeeld over het feit dat het la langue is en tegelijkertijd le néerlandais, le français en l'anglais (m). Maar dat is enkel leuk. Bovendien laten dergelijke bevindingen je vanuit een andere invalshoek kijken naar je eigen (onzijdige) taal. Daarnaast is het niet zo dat zulke (schijnbare?) paradoxen voor noemenswaardige hindernissen zorgen.

En zolang François zijn eigen taal spreekt, werpt hij voor mij ook geen onoverkomelijke obstakels (meer) op. Alleen de ellende is tegelijkertijd dat hij altijd zijn eigen taal spreekt.

Vraag me niet waarom, maar laatst had ik het met wat mensen over de Hulk. Dat wil zeggen: ik had het over de Hulk en mijn entourage had daarvan geen flauw benul. Teleurgesteld in het Franse omroepbeleid legde ik uit: groen, groot, sterk... "Aaaah" riep men in koor, "Uulkè!"

Andersom ben ik afgelopen jaar in de war gebracht door onder meer "ouikènde" (weekend), "radio-eddè" (Radiohead), "stronque" (strong), "eurde" (heard) en "doew-iet" (do it). En echt niet alleen door domme mensen. Gister nog vertelde iemand me dat ze zou gaan studeren aan "Aarvaarde".

Nou, bon tjèns!

Heerlijk oversteken

2009-09-15T22:49:00.004+02:00

Bij een ommetje op een drafje in Parijs kan je maar beter op je qui-vive zijn. Tenzij midden in de nacht, maar dan pleeg ik te slapen. (Ben dan weliswaar niet echt alert, maar ik doe niet aan slaapwandelen, laat staan -rennen.)

Ook al trekken weinig voetgangers zich iets aan van het stoplicht, als de auto's rijden laat je het oversteken wel. En zo heb ik zojuist weer allerlei capriolen moeten uithalen om toch vooral niet uit cadans te raken.

Vanochtend zag ik de oplossing vanuit de bus: een vrouwtje met zo'n stopbordje dat op een moment van haar goeddunken de kinderen helpt oversteken door wijdbeens midden op de weg te gaan staan en haar bord fier in de lucht te steken. Behalve dan dat ik er meer dan één nodig heb (of ze moet me telkens even inhalen), dat het moet op een moment van mijn goeddunken, en dat ik geen kind ben.

Dat laatste, zo zag ik ook vanmorgen, hoeft trouwens geen probleem te zijn. Bij gebrek aan kinderen en ogenschijnlijke overmaat aan krachtdadigheid, besloot het vrouwtje haar feature aan te wenden voor een ander, gebocheld en slecht ter been zijnd vrouwtje.

En toen kwam met spoed de ambulance.

Heen en Weer - of zoiets

2009-09-10T18:40:00.004+02:00

Het laatste stukje stamt, zo zag ik net, uit juni. Ik twijfelde zin te hebben weer iets te schrijven, of dit zelfs ooit maar te zullen krijgen. Maar bij herlezing van mijn laatste post, zag ik deze met een ware cliffhanger te hebben besloten. U heeft recht op het vervolg.

Welnu, het eerste jaar heb ik op een mij tevredenstellende manier gehaald. Merci et de rien.

Na het goede nieuws te hebben vernomen vertrok ik naar Nederland voor een bruiloft op 4 juli. Twee weken Holland, waarna twee weken vakantie mij langs Berlijn, Praag, Venetië en Florence leidden, alvorens me terug te brengen in Parijs. Ondertussen ging Jeroen (Sjakie) heen, voorgoed. Dus ik weer naar Nederland.

Vervolgens weer naar Parijs met ouders en huisgenoot. Zij gingen, ik bleef, vrienden kwamen. Toen de laatste vriend weer ging, ging ik mee. Waarheen? Weer Nederland, Groningen dit keer. Sinds maandag ben ik terug, het was een vreemde zomer, maar Parijs lacht (voorzichtig) naar me. Lees maar:

Weer voorbij, die rare zomer. 31 Augustus, nog een paar dagen Nederland en dan weer terug naar Parijs. En het was weliswaar niet mei, maar wel geruime tijd geleden dat die - toen nog louter mooie - zomer begon. Begin juli, bruiloft in de buurt van Arnhem.

Een bruiloft is een mooi feest. Zowel voor paar als gasten, als het goed is. En het was goed, zowel door paar als gasten: voor mij na lange tijd een aangenaam weerzien met velen die ik in meerdere of mindere mate had gemist. Op zo'n avond ben je er druk mee, en soms kom je de volgende dag tot de conclusie dat niet iedereen er was, dat is dan jammer. Niet nu, Jeroen was later en op de avond zelve vroeg ik mij al meerdere keren af waar hij toch bleef. Kenmerkend, besef ik nu. Zo ook zijn uiteindelijke entree; brede glimlach, joviale begroeting en over tot de orde van het uur: pilsie, praatje.

Sjakie was vrijwel altijd (te) laat, maar dat stoorde niet. Het ging erom dat hij er was, en normaal gesproken werd dan het laatkomen gecompenseerd door ook langer te blijven. Of, ook niet zelden, door als laatste weer naar huis te gaan. Een mooi soort tijdsbeleving: slechts effectieve quality-time telt, dus daar kan je dan maar beter zoveel mogelijk van hebben.

Sjaak beloofde deze avond dat hij langs zou komen in Parijs. Of eigenlijk zei hij het gewoon, wat op hetzelfde neerkwam. Maar op 25 juli gooide hij roet in het eten. Voor hemzelf, hij die nog lang niet was uitgeleefd, maar ook voor vele anderen, die hem nog lang niet konden missen.

De bijeenkomst een week later in Hazerswoude heeft mij geraakt door zijn puurheid. Zoals Jeroen was, was deze middag. Met het vreselijke besef dat omdat het deze middag was, Jeroen nooit meer zou zijn. Als ik aan hem denk, kan ik dat niet vergeten. En dat is pijnlijk in combinatie met het denken aan de Sjaak van bijvoorbeeld 4 juli. Een man met zoveel levenslust en ambitie, het rijmt niet.

Toch eindigde in Hazerswoude een vreselijke week met een crack in the wall (where the light shines through). En Jeroen heeft dit scheurtje zelf geslagen. Als je vrienden bent, is de ander vanzelfsprekend. Gewoon, zoals hij is. Dat behoeft niet veel reflectie. Maar als je geen biertje meer samen kàn drinken...

De laatste maand heb ik dan ook meer, veel meer dan ooit, aan Jeroen gedacht. En ik ben trots op hem. Hij heeft mij en 400 anderen een indringend voorbeeld gegeven van hoe het ook kan. Positief, vooruit, genieten. Altijd...

Bien alors...

2009-06-29T14:20:00.004+02:00

Tijd om de ban te breken; op het nippertje een post in een 'korte' maand. Geen sinecure want, met een dag of wat minder in de maand, is de blog het eerste wat er bij inschiet.

Dit berichtje is dan ook meer een soort moetje. De laatste weken wisselden gebrek aan tijd en gebrek aan inspiratie elkaar af. En nu, nu heb ik nog maar één tentamen, dus tijd, maar nog steeds geen inspiratie.

Het is niet erg, vind ik. Het kan best even kort, over mijn laatste beslommeringen. Mijn verzekering is nog steeds niet geregeld. Het is afwachten of ik het eerste semester, en daarmee het jaar heb gehaald. De internationale studenten vertrekken huiswaarts, afscheidsfeestjes tussen de herkansingen. Parijs is warm, zonnig, en ik zit binnen - al weken.

Bien alors... wat zou het ook. Aanstaande woensdag de resultaten, om me vervolgens te kunnen beraden op mijn toekomst. Wat mij betreft ligt die voorlopig hier; al was het alleen maar om u de volgende keer weer een geïnspireerd stukje te kunnen schrijven. Dat wordt augustus, als ik zonder enige verplichting een ruime maand kan rondhobbelen langs de Seine en door de parkjes. Daarnaast, ik ben hier domweg nog niet uitgeleerd. Van sommige dingen begrijp ik zelfs geen snars...

Tot in augustus!

Woon-werkverkeer

2009-05-14T22:02:00.011+02:00

Normaal gesproken neem ik een andere route. Maar nu had ik gezwommen en zodoende was station Charles Michels dichterbij. Als ik hier de kaart bekijk, kom ik tot de ontdekking dat mijn dagelijkse rit wellicht sneller kan - minder bus, meer metro - en ik neem de proef op de som. Terwijl ik overpeins waarom dit me niet eerder was opgevallen, kom ik aan bij La Motte-Picquet Grenelle. Opeens doet het er niet meer toe; deze route telt één overstap meer en hier blijkt dat dat geen aangename is.

Als ik alle trappen heb beklommen, komt de metro juist het perron opgereden. Op mijn dooie akkertje stap ik in de voorste wagon, alle strapontins zijn nog leeg, ik neem er één waarop de welbekende sonore toon het sluiten van de deuren aankondigt. In de zoemer springt een jongedame in elegant zwart en op laarsjes ietwat onhandig de coupé in. Ze zucht hevig, jankt half, werpt een desperate blik over haar schouder en geeft een aantal ongeduldige tikken tegen de wand van het hokje van de chauffeur.

Ik neem aan dat het een chauffeur is. Voor machinisten heeft een metro namelijk een bedroevende hoeveelheid machinerie in de bestuurskamer.

Ik kan door een raampje met hem meekijken, de bestuurder. Best leuk, we zitten een aardig eindje boven de grond en het is licht. Er komt een metro van de andere kant en we gaan, zo blijkt, best wel scheef in de bochten. Bij station Bir-Hakeim stapt een jongen van een jaar of zestien bij ons in. Hij heeft een wilde bos lichtblond haar. De jonge vrouw heeft zich inmiddels weer enigszins herpakt. Dat zie ik, want ze gaat pontificaal voor mijn raampje en dus in mijn gezichtsveld staan. Ze huilt en zucht niet meer, en besluit dat dit het juiste moment is om - borsten trots vooruit - haar getailleerde jasje maar eens uit te doen. Mooie jurk, panty's, lipstick overdreven, lang blond haar. En die borsten dus. Zou het een escortdame zijn?

Toch vond ik mijn vorig uitzicht leuker en mijn blik dwaalt af. De zestienjarige nieuweling blijkt bij nadere inspectie niet per se in één geslachtscategorie te plaatsen. Een rode broek die taps toeloopt om uiteindelijk bruine lakschoentjes nauw te omsluiten. Zelf weten. Het zuigt op een lolly en prevelt tegelijkertijd. Als het op den duur naast me gaat zitten, zie ik dat het leest in een religieus boekje. L'aventure du Dieu et l'homme, of zoiets. En het prevelen dient kennelijk om het gelezene beter te onthouden.

De volgende passagier, station Trocadero, inmiddels weer ondergronds, is een donkere jongeman. Iets ouder dan ik denk ik. Hij telefoneert - straattaal, en draagt alles wat een rapper zou dragen als-ie de clichés niet zou schuwen. Behalve dan dat hij een grote beige paraplu met een motief van lichtgroene ruitjes bij zich heeft. Hij kijkt even rond, ziet het geval naast mij, fronst, kijkt verder, waarop zijn blik uiteindelijk blijft hangen in het decolleté van de jongedame.

Er volgen nog twee stations en evenveel passagiers. Een dertiger in pak met iets te dikke buik en paarse stropdas, en een gezette vrouw van middelbare leeftijd. Als zij zich verontschuldigend aan mijn andere zijde posteert, gun ik haar een vriendelijke glimlach en schuif richting rand van mijn stoeltje.

Eenmaal op Charles de Gaulle - Étoile, zie ik mijn bus nog niet aankomen en ik besluit te gaan lopen. Het miezert een beetje, maar niet onaangenaam. Tien minuten later ben ik bij mijn huis. De bus arriveert tezelfdertijd, goed vol. Aan de klok bij de Pharmacie zie ik dat de nieuwe route meer tijd kost dan de vertrouwde. Toch jammer.

Avonduren Avonturen

2009-05-06T18:21:00.004+02:00

Het kan verkeren. Vorige week had ik nog vijf tentamens, en deze week loop ik stage. En dat is andere koek. Lange dagen, dat wel, maar in Frankrijk werkt men niet (hard).

Wat dan? Zuipen, feesten en nachten doorhalen? Mwa, nee. Ook niet echt. Goed en uitgebreid eten, dat wel. Maar in Frankrijk drinkt men volgens mijn huisbaas nooit te veel. En hij heeft de wijsheid in pacht. Hij is er immers één, en al jaren.

Ik mocht het bewijs met eigen ogen aanschouwen. Tijdje geleden alweer, een zaterdagavond. De zoon van een (eveneens alleenstaande) vriendin van mijn huisbaas, zou achttien worden. En dan geef je een feestje. In Frankrijk: een soirée. Mevrouw heeft thuis weinig ruimte, maar meneer is ruimhartig dus het feestje is bij ons.

De hele dag help ik spullen sjouwen met een lege kamer als gevolg. Uiteraard ben ik nieuwsgierig naar dat wat gaat gebeuren, en ik nodig mezelf uit. Meewarig kijkt mijn huisbaas naar mijn rode sneakers. Hij besluit vervolgens mijn uitnodiging aan te nemen op voorwaarde dat ik me met das en op fatsoenlijke schoenen zal presenteren. Ik ben akkoord.

Mijn verwachtingen zijn nog immer hoog gespannen als de gastheer arriveert. We heten hem welkom en ik leen hem mijn kamer opdat hij zich ongegeneerd in zijn smoking kan steken. We praten een beetje en ik begrijp dat we zo'n twintig adolescenten en een DJ kunnen verwachten. Bien, denk ik, en haast me naar de keuken om vast een glas te drinken. Je moet je goed voorbereiden op dit soort onderhoud, vind ik.

Mama is in de keuken en legt de laatste hand aan een gigantisch buffet. Ik zie aan wat de pot schaft, dat ik een wit wijntje moet nemen. Maar er is helaas nog geen fles. Dan trek ik me nog maar even terug in mijn kamer. Ik wijzig mijn tactiek, en zal komen binnenvallen als het feestje goed en wel aan de gang is.

Omstreeks negen uur wordt er op mijn deur geklopt. Huisbaas met drie jongedames in gala. Of ik ook even kom dansen. Rap strik ik mijn das, en volg. Ik dans vervolgens met één der dames, kom op adem met een bordje lekkers, en maak nader kennis met een andere gast.

Hij is bijna twintig en heeft een Engelse vader, wat het praten aanzienlijk vergemakkelijkt. Na de gebruikelijke small talk besluit ik de hamvraag er maar in te gooien. Flegmatisch stelt de gast mij teleur. Alcohol? Om twaalf uur misschien. Wel suf, deelt hij mijn mening.

Om twaalf uur komt de taart. Wederom een voortreffelijk stukje werk uit eigen keuken. Er wordt gezongen, en... er is een enorme fles champagne. Er blijkt zelfs nog een tweede te zijn. Het feestvarken laaft zich met graagte, net als de gasten, en ik. Moeders kijkt met mijn huisbaas enige tijd hoofdschuddend toe, waarna de DJ een seintje krijgt. Half één, soirée passée.

Jammer, ik begon er net lekker in te komen. Maar de gasten lijken het prima te vinden. De groepsdynamiek is als die van een verbond dat zijn sociale plicht heeft vervuld; doelgericht. Het doel betreft de buitendeur en het lijkt alsof het ook om snelheid gaat. De gedwongen abstinente beweging heeft het niet zo met dergelijk plichtmatige avonduren avonturen. Zeker niet als ze de godganse avond duren.

Tradition vs Traduction

2009-03-26T09:43:00.007+01:00

Op dit moment ben ik aan het werk, je travaille. Geen studiebezigheden - die hier naast réviser ook door het werkwoord travailler worden gekenschets, maar echt werk. Ik heb un petit boulot, zogezegd. Het gaat om zes dagen, acht uren per dag. Pas grand-chose, op zich, maar 'petit' blijkt in mijn geval ook zeer van toepassing op mijn takenpakket.

Een aantal weken geleden ontdekte ik de website nederlanders.fr. Een prachtige vrijplaats voor franse Nederlanders. Naast aanbiedingen betreffende reisvervoer, vind je er bijvoorbeeld een aankondiging van een cursus "natuurlijk hoefbekappen" voor paarden in de Corrèze, mededelingen omtrent de workshop (papieren) rozen maken in Parijs, berichten van studenten die een stage in Frankrijk zoeken en af en toe een offre d'emploi.

Verrassend of niet, deze laatste categorie interesseert me met name. En zodoende ben ik nu opérateur de saisie. Ik had geen idee wat voor functie het zou betreffen, maar de mission werd omschreven als volgt: "le candidat devra relire un texte en langue néerlandais et le saisir sur ordinateur en y intégrant les corrections d’auteur notifiées sur le document papier." Functie-eisen: goede kennis van het Nederlands en in staat zijn snel te typen.

Dat laatste is nog niet zo evident, zoals ik ook bij het schrijven van dit stukje weer merk. Een Frans toetsenbord tikt lastig, ze hebben namelijk voor de grap een aantal tekens op andere plaatsen gezet. Gelukkig, bedenk ik nu, blijk ik voor mijn werk helemaal niet te hoeven typen.

Het bedrijf waar ik voor werk, verbetert in opdracht van de ECB het jaarverslag van deze laatste, om het vervolgens te mogen drukken. Voor het doorvoeren van de correcties zijn mensen in dienst die, nog beter dan ik, in een 'speciaal' programma (InDesign) tekst kunnen selecteren om deze vervolgens aan te passen. Het jaarverslag wordt in een tiental talen gedrukt en ik ben ingehuurd om, wanneer de door de ECB aangegeven verbeteringen van de nederlandse tekst niet worden begrepen, aan de designers tekst en uitleg te geven. Het is mijn vijfde dag en ik heb in totaal denk ik een uur gewerkt (maar krijg wel gewoon alle uren betaald).

Zojuist was er zo'n werkmomentje. Niet dat om mijn hulp gevraagd werd, maar ik ving wat nederlandse woorden op, en haastte me om mijn kennis van onze taal te etaleren. Men wilde dat de zinsnede "eenook stijging" zou worden 'verbeterd' in "een ook stijging". Kennis van het Nederlands bleek voor mijn werk vervolgens ook niet onontbeerlijk. Op mijn claim dat deze wijziging geen verbetering inhield, werden de schouders opgehaald. Zo wil men het nou eenmaal en dan doen we dat, c'est l'habitude.

Rest mij dus weinig dan ook, zij het ontevreden, mijn schouders op te halen. En, om maar weer echt te gaan werken. Réviser, welteverstaan.

Colère, Grève

2009-03-02T13:03:00.003+01:00

En ik maar zeggen dat sociale wetenschappen geen universitaire status verdienen. Iedereen kan zich immers wagen aan antropologische, filosofische en andersoortige alphabeschouwingen. Toch bezorgde mijn voornemen om u een dergelijk inkijkje in de Franse maatschappij te gunnen, mij en passant een writer's blockje. Klopt het wel wat ik schrijf? Is het voldoende genuanceerd? Ben ik wel volledig? Maar het is af. En lang (niet volledig). Veel plezier, of succes ermee. En mocht u geen zin hebben in zware kost, de plaatjes staan onderaan. Ik beloof voor de volgende keer een luchtiger stukje. Begint u wel bij het begin, houdt u dan het volgende vooroordeel in gedachte: elk oordeel is een vooroordeel.

Wat voorafging, in De Vijfde Franse Republiek

Goed. Eerst een boude aanname: Frankrijk is een nogal socialistisch land. Categorie Zweden, zal ik maar zeggen. Je zou kunnen pleiten dat het Zweedse systeem in Frankrijk niet houdbaar is, gelet op de grote demografische verschillen tussen beide landen. Maar daar lijkt men zich hier niet veel van aan te trekken. Sterker nog - of misschien wel juist daarom - de linkerflank van het politieke spectrum alhier, zou je kunnen typeren als socialistisch met trotskistische trekjes. Want ondanks dat De Vijfde Republiek inmiddels de zoveelste centrumrechtse president heeft, blijft de linkse lobby oppermachtig. Ook al vertegenwoordigen de syndicats geen meerderheid van de (beroeps)bevolking, toch menen ze anderen te doen verstaan te kunnen geven, hoe het zou moeten. En dat gebeurt op niet mis te verstane wijze.

Dat lijkt tegenstrijdig maar is slechts paradoxaal. Hoe dat komt, zal ik u uitleggen. Daartoe dient allereerst opgemerkt te worden dat volgens menigeen de uitlijning van het Franse politieke spectrum, ten opzichte van (bijvoorbeeld) het Nederlandse, niet helemaal is comme il faut. Het geheel wordt beschouwd als scheefgetrokken, naar links welteverstaan. Hoe dat dan weer komt, weet ik sinds enige weken. Een uur durend (gekleurd) privécollege in de Franse geschiedenis van 1930-1950 door mijn huisbaas, heeft mij veel geleerd. Onder meer dat deze verschuiving van het midden, zijn oorsprong in die jaren kent. Hoe het precies zit, ga ik hier niet herhalen, al zou ik het kunnen.

Dan, de schijnbare tegenstelling van afwezigheid van het (extreem)linkse geluid in de regeringspolitiek in een land zoals Frankrijk. Waar dit vandaan komt laat zich mooi illustreren aan de hand van Mei 1968.

Mei 1968 is de algemene benaming voor de gebeurtenissen die plaatsvonden in en rond deze periode. Burgerlijke onvrede leidde tot opstanden en een verlammende staking waaraan ongeveer tweederde deel van de beroepsbevolking deelnam. Het overgrote merendeel van de opstandelingen, waaronder tekenend J.P. Sartre, kwam op voor de linkse zaak. De Gaullistische regering, als boegbeeld van de "société traditionnelle" werd verantwoordelijk gehouden voor uit de hand gelopen kapitalisme en imperialisme. En alhoewel aanvankelijk getracht werd de opstanden te beteugelen, zag De Gaulle zich eind mei genoodzaakt om op de radio (het televisiepersoneel was ook in staking) nieuwe verkiezingen aan te kondigen.

Het werk werd hervat en premier Pompidou begon campagne te voeren voor het presidentschap, zijn retoriek gericht op "het beschermen van de Republiek tegen de communistische dreiging." Onnodig, zou je kunnen zeggen. Want - voilà, de clou - links was tot op het bot verdeeld. Kort gezegd: de Parti Communiste Français lag in de clinch met de Fédération de la Gauche Démocrate et Socialiste van François Mitterrand. Daarnaast wond de Parti Socialiste Unifié zich op over de passiviteit van (nog weer) andere linkse partijen. Enfin, de Union pour la Défense de la République van Pompidou trok aan het langste eind en de linkse opstand van mei 1968 leidde aldus tot een primeur. Voor het eerst in de geschiedenis van de Vijfde Republiek, haalde één partij de absolute meerderheid. En dat was dus een (centrum)rechtse...

Actualiteiten

"History doesn't repeat itself, but sometimes it rhymes," aldus de geestelijk vader van Tom Sawyer en Huckleberry Finn.

Aan donderdag 29 januari jongstleden, kende men in Frankrijk de kleur noir toe. Er werd zogezegd meer gestaakt dan gewerkt. Natuurlijk geen herhaling van Mei '68 en op z'n best 'rijmelarij van het niveau lik-me-vessie', maar met een beetje goede wil valt een omarmend schema te ontdekken. Waren het in '68 de studenten die de protesten en stakingen begonnen, nu lijken ze de langste adem te hebben. Zij (wij) en onderwijzend personeel. En dan met name de zogenaamde 'enseignants-chercheurs.' Inmiddels zijn we een maand verder, en de colleges zijn schaars.

Ik heb ijdele hoop dat het gebrek aan onderwijs een grote invloed heeft op de hoeveelheid tentamenstof, en dus werk ik thuis. Maar dat is inefficiënt om twee redenen. Allereerst kost het doorgaans meer tijd om iets uit te zoeken, dan het verteld te krijgen. Ten tweede is er het spanningsveld tussen motivatie en afleiding. En midden in dat veld bevindt zich de waaromvraag. Ik heb ampele pogingen ondernomen het antwoord te vinden en zal mijn best doen om mijn bevindingen met u te delen.

Een eerste constatering is dan dat het Franse onderwijssysteem verschilt van het Nederlandse, en dat het complex op mij overkomt. Daarnaast krijg ik de indruk dat mijn docenten zich zorgen maken over de kwaliteitsnormen. Als ik hen goed versta en mag geloven, zijn die normen de afgelopen twintig jaren de enige variabelen binnen het systeem geweest. En u begrijpt dat dat wordt verteld met een negatieve connotatie.

Twintig jaar zonder ingrijpende veranderingen en nergens een spoor van een Dijsselbloem. De ideale omstandigheden voor een ambitieuze minister. En dat is waar de schoen wringt. Oordelend met mijn professoren is er veel rijp voor verandering. Maar niet alles. Van de enseignants-chercheurs blijf je af.

Enseignant-chercheur betekent onderwijzer-onderzoeker. Het betreft een post die in veel andere landen niet of nauwelijks bestaat, en die zich op de Frans-academische carrièreladder tussen postdoc en assistent professor bevindt. Het zijn deze mensen die mijn werkcolleges verzorgen en wat mij betreft met doorslaand succes. Ze worden over het algemeen gekenmerkt door praktijkervaring, uitstekende kennis van zaken en didactische vaardigheden. Een aspect dat naar mijn ervaring in Nederland (met alle respect) nogal eens schittert door afwezigheid.

Dus van de enseignants-chercheurs, blijf je af! Mevrouw de minister denkt hier echter anders over. Een groot aantal dergelijke posten staat op de tocht, en er gaat wat veranderen in de benoemingsprocedure. De bedoeling is natuurlijk dat louter geschikte mensen een dergelijke post vinden. Teneinde dit te bereiken heerst er binnen de Franse academische wereld een soort meritocratisch systeem, dat met het oog op zo objectief mogelijke beoordeling bestierd wordt door veel academici uit verschillende disciplines. De tekortkomingen van dit systeem zijn evident, en gelegen in het gevaar van het (in Frankrijk niet onbekende) ontstaan van een elite.

Het door de minister voorgestelde alternatief is volgens academici en studenten (die en masse solidariteit betuigen) alleen nog slechter. Zij wil dat rectoren van universiteiten een grote mate van autonomie krijgen op het gebied van de benoemingen. Bovendien moeten deze laatsten per aanstelling kunnen bepalen hoe de verdeling onderwijs-onderzoek er uit moet zien.

De bezwaren liggen voor de hand en ik zal ze hier dan ook niet formuleren. Wel wil ik nog kort aandacht besteden aan de manier waarop ze vrijwel dagelijks 'democratisch' geformuleerd worden. Namelijk door een stemming van een willekeurige 'Assemblée Générale', kortweg: AG.

Sinds er gestaakt wordt regent het AG's. Een AG georganiseerd door studenten voor studenten. Een AG door het personeel voor studenten. Een AG door en voor personeel. Een AG door studenten van het eerste jaar van de Master Technische Natuurkunde voor alle studenten en al het personeel. En-zo-voort.

Een AG wordt middels flyers aangekondigd en kan onophoudelijk rekenen op een goede opkomst. Aangezien een moderator niet zelden ontbreekt, worden discussies niet erg efficiënt gevoerd. Maar wel beschaafd. Er is dan ook niet echt sprake van discussie, eerder van bevestiging van elkaars argumenten. Meestal eindigt een AG in een stemming middels handopsteken. De volgende dag is dan ergens te lezen dat AG zus en zo zich unaniem heeft uitgesproken voor de staking. Voorbeeld: "L'Assemblée générale des personnels et étudiants de l'université de Corse a voté la poursuite de la grève illimitée sans grève administrative jusqu'à la prochaine AG."

Een kleine voetnoot mijnerzijds betreft het democratisch gehalte van deze AG's. Er zijn docenten die uit principe niet staken, die het eens zijn met Churchill dat democratie de slechtste vorm van bestuur is, met uitzondering van alle andere vormen die in het verleden geprobeerd zijn. Deze mensen werken gewoon. En dus is het in elk geval voor het wederhoorprincipe op z'n minst onhandig dat al deze AG's tijdens werktijd plaatsvinden.

De volgende keer...

Een oplossing lijkt voorlopig niet in zicht. Tussentoetsen worden verplaatst naar zaterdagen en de spaarzame colleges vinden plaats op vrijdagavonden. Desalniettemin verplaats ik me dagelijks in hoopvolle verwachting naar de universiteit om vervolgens onverrichter zake weer naar huis te keren. Tenminste, meestal. Ja, dat staken is een ongemakkelijke bijkomstigheid van het wonen in Parijs. Maar, er zijn veel dingen aan Parijs die dit ongemak compenseren. En op mijn nutteloze reisjes heen en weer kom ik die tegen, en dan maak ik een foto.

Volgende keer dus iets van dergelijke strekking; luchtig en postief stemmend. Voor nu, ter indicatie, een kleine persoonlijke triomf. Men mag mij dan colleges ontnemen, het woord heb ik nog steeds. Sterker nog, steeds meer. En zo heb ik onlangs mijn eerste Franse woordgrap gemaakt. Dat wil zeggen, naar mijn oordeel was het grappig.

Tijdreizen

2009-01-29T13:17:00.003+01:00

Terwijl Obama na zijn verkiezing een verbeten, maar succesvolle strijd voerde om zijn Blackberry te mogen houden, feliciteerde Beatrix hem met zijn beëdiging per telegram. En een dag nadat ik, enige weken geleden, in de Sp!ts een artikel las over de zomermode van 2009, las ik in de DirectMatin een artikel over de herfst- en wintermode van 2010...

Als de Thalys rijdt, ga ik vanavond weer naar Nederland. Een behoorlijke rit, qua kilometers, maar kennelijk ook een aardige reis door de tijd.

P.S.
nu.nl is niet helemaal gelijk aan hier.fr; c'est le ton qui fait la musique, en die is hier (nog steeds) hopeloos ouderwets.

Street Life

2009-01-22T21:16:00.006+01:00

[E-mail]
"Bosma! [...] Heb jij Skype? Dan kunnen we eens een keer 's avonds Skypen, dat praat beter dan lange verhalen typen."

[Reactie]
"Zeker heb ik Skype. Waar zou immers een eenzame jongeman in den vreemde zijn zonder dergelijke nieuwerwetse technologieën? Mijn skypenaam is P.Bosma en ik ben de komende week, vanavond te beginnen, in principe elke avond beschikbaar. Laat maar weten wat je goed uitkomt, dan zorg ik dat ik in mijn beste kloffie achter de computer zit!"

Internet is een probaat middel tegen eenzaamheid. Alhoewel het het ook kan berokkenen. Het is haast evenzeer middel als kwaal. Wat erger is? Traag internet.

De eerste twee maanden in Parijs heb ik met mijn huisgenoot hemel en aarde bewogen om een decente verbinding te bewerkstelligen. Uiteindelijk is het gelukt. Helaas zat vandaag zijn Erasmustijd er op, dus back to Munich. Internet bleef, gelukkig. Had ik toch (nog) minder graag naar de trein gebracht.

Afgelopen dinsdag werd ik uit mezelf om 06.30 uur wakker. Enigszins verbaasd want niet echt verdwaasd, besloot ik mijn winst te nemen en het een dag te noemen. Uit de veren dus.

Vrij snel lag ik weer, laptop op schoot. Even mail checken, www.lemonde.fr, www.fcgroningen.nl, enzovoort. Na tien minuten keek ik uit verveling bij de Skypecontacten, alwaar ik Karlijn ontdekte. Ik bellen.

Karlijn woont in de VS. Bij haar was het nog maandagavond, zo vroeg was ik wakker. Zij liet mij haar huis zien en ik haar het mijne. Niet door de laptop een three-sixty spin te geven, zoals normaal gesproken, maar via Google Street View. Ik wist dat Parijs inmiddels in beeld in kaart was gebracht, maar had het nog nooit zoveel aandacht gegeven. En ik was met Karlijn onder de indruk.

Voilà, mijn huis. Eerste verdieping, het midelste
raam èn het raam daar rechts van: mijn kamer.

Klikt u op de foto voor de wondere (Parijse) wereld achter Google Street View. Besluit u rechtsaf te gaan, dan komt u uit bij de Arc de Triomphe, op Charles de Gaulle - Étoile‎. Gaat u links, dan ziet u weldra mijn pleintje, Place du Maréchal Juin.

Om half tien stond ik onder de douche.

Zwembadabonnement

2009-01-16T18:13:00.004+01:00

Gossiemikkie, dat is een mooie poos geleden! Waar was u al die tijd? Ik neem aan dat u een goed excuus heeft, dan hoef ik er verder geen woorden aan vuil te maken. Maar, let er een beetje op in het vervolg! Vrijwillig en vrijblijvend, het zijn twee verschillende dingen. Of er nog wat gebeurd is ondertussen? Euh, ja.

Klikt u voor de gein eens met uw scroll-knopje (dat is de middelste muisknop) op deze link.

Haakt u nu weer aan. We zijn even verder, maar nog steeds - of eigenlijk opnieuw, in die inspirerende omgeving. C'est Paris, la plus belle ville du monde! C'est magnifique! Comprenez-vous? Rappelez-vous: we vousvoyeren elkaar, bijkans immer. We eten baguette, geen brood. We proberen Frans te praten, met bonjour en au revoir… En doet u geen poging, dan is men bereid u te schofferen. We gaan per metro van hier naar daar, vrijdagavond gratis naar het Louvre. We snuiven de geschiedenis, we ademen, we leven. Struinen langs de Arc de Triomphe, over de prachtig verlichte Champs-Elysées. Rodin, Sartre, Monet. Blokje fromage na het eten, en geen koffie. Wel 's ochtends, uit een kom, geen mok. Tenzij je die omdraait dus, maar dat drinkt lastig. Twee keer per dag een gratis krant, twee keer één buitenlandpagina. Ziek? Pas de problème! Je vous présente: Docteur J. Bernard! Een wijntje, of een fles, in Les trois Mailletz. Oneindig veel terrassen, ook open als het sneeuwt. Verwarmd en overluifeld, voor de rokers, de vele rokers. Rotondes waarop rechts (de oprijder) voorrang heeft. Nooit een taxi te vinden, behalve voor mijn huis. Un pédéraste, als burgemeester. De RER, die altijd vervroeging heeft, tenzij… men staakt of er een ongeluk is gebeurd. Dan rijdt-ie niet. Universiteitskantines met driegangenmenu's voor € 2,85. Vijf tentamens in vier dagen, niet te doen, vlak na de kerstvakantie. Vijf herkansingen, ergens in juli. Voilà, la vie d'ici!

Er komt meer, binnenkort. Meer regelmaat, ook dat. Maar voor dit moment, wil ik u graag even wijzen op het nieuwe rubriekje, rechtsonder. Opdat u iets opsteekt, zal ik u, de temps en temps, verblijden met een Frans woord en zijn Nederlandse vertaling. Mooie Franse woorden. Die zijn er namelijk legio. Soms om hun letterlijke vertaling, soms om hun klank, soms om hun betekenis, soms om hun vorm. Net als het Nederlands dergelijke woorden kent. Ter illustratie: ik ben sinds eergisteren de trotse eigenaar van een zwembadabonnement.

Commentaire d'arrivées touristiques au Sénégal (1999)

2008-11-26T22:47:00.004+01:00

Ik volg een cursus Frans. Of beter gezegd een vak. Verplicht, ter waarde van drie punten, twee uren per week. Als afgeleide hiervan, voor de liefhebber, een stukje proza mijner hand. Een score waard van 16 uit 20. Bonne chance!

C'est une des grandes questions sur la vie : comment va le tourisme au Sénégal ? Plus précisément, les touristes du Sénégal viennent d'où et en quel nombre (relativement) ? De quel pays vient, par rapport au total, la plupart de touristes ? Et de quel pays ne vient personne ? Heureusement, toutes ces questions peuvent être répondues maintenant ! Le bureau des statistiques du ministère du Tourisme du Sénégal, a publié des chiffres sur la répartition des arrivées touristiques au Sénégal par pays de provenance, de moins pour l'année 1999.

La plupart des visiteurs (environ 74 pourcent) provient de l'Europe, dont (à 1 point près) 50 pourcent de la France. Le continent entier africain fournit presque un quart du nombre de visiteurs. Par contre ; personne d'Amérique du Sud ne savait où trouver le Sénégal.

Après la France et l'Afrique, l'Espagne représente seulement plus de cinq pourcent des arrivées touristiques au Sénégal. Pour l'Allemagne, l'Italie, le Benelux et l'Amerique, les touristes de ces pays au Sénégal, consituent chacun entre deux et cinq pourcent du total. Détail saillant : aucun pays de l'orient n'est considéré par le bureau des statistiques, sauf peut-être dans la partie "divers" qui comptent pour environ deux pourcent du total.

Des données, on peut, à mon avis, conclure que l'intérêt des touristes étrangers pour le Sénégal diminue avec la prospérité du pays de provenance, et de sa distance vis-à-vis du Sénégal. Le grand nombre de visiteurs de France, sort probablement par l'histoire de colonisation. Donc, pas de chiffres bouleversants, mais bien une question préoccupante répondue !

Voor de oplettende lezer: nog veel Fransen die hun vakantie in Senegal houden. Al is het (van oudsher) waarschijnlijk andersom: veel Senegalezen die hun dagelijks leven in Frankrijk houden. Waarover binnenkort meer.

Eventjes wachten nog...

2008-11-25T21:28:00.003+01:00

Ja, het went. Maar nee, het wordt nooit echt leuk. "Je moet je niet zo opwinden, doen zij ook niet. Probeer te genieten! Heb je niet nog iets te overdenken?"

Een aantal ervaringen met het doorlopen, of beter: doorstaan, van rijen rijker, maan ik mijn huisgenoot in de supermarkt tot kalmte. We staan midden tussen de schappen, op ruim vijf meter van de toonbank, stil. Oorverdovend is het gekef van een worstvormig mormel dat zich ergens achter ons doel verstopt moet hebben. Zo te horen onvrijwillig. "Wil de eigenaar van de kleine aangelijnde hond voor in de winkel, zich naar de toonbank begeven?", klinkt het nauwelijks hoorbaar via de intercom.

Een oud vrouwtje onderbreekt haar betalingsritueel en gebiedt het beest met luide, knerspende stem stil te zijn. Als dit niet het beoogde effect sorteert, besluit ze wat harder en indringender te roepen. De cassières kijken elkaar, en hun klanten, met slecht gevijnsde glimlach aan. Een dame, twee plaatsen voor ons, test de tegels van de supermarktvloer met haar glazen fles vruchtendrank. De vloer houdt het, de fles niet. "Je moet je niet zo opwinden, doen zij ook niet. Probeer te genieten! Heb je niet iets te overdenken?" Terwijl ik het zeg, wijs ik in een willekeurig richting. Schijnbaar levenloos, en berustend in hun lot, staan zij immers overal om ons heen.

Het wordt nooit echt leuk, maar stoppen met je overgeven aan frustraties helpt. Geduldig zijn, zonder daar continu bewust van te zijn. Mijn lesje heb ik vorige week geleerd, in het kantoor van mijn toekomstige ziektekostenverzekeringsmaatschappij.

Toen ik halverwege september ontdekte dat de premie (€ 7,- per maand) aanzienlijk lager is dan de Nederlandse, was het besluit snel genomen en schreef ik me bij een wervende studente in. Binnen een maand zou ik een nieuwe 'European Health Insurance Card' ontvangen, waarna ik mijn huidige verzekering op mocht zeggen en bijbehorende kaart weg zou kunnen gooien.

Enig geduld had ik dus (ongemerkt) al betracht, voordat ik vorige week besloot er een telefoontje aan te wagen. Is het allemaal goed gegaan? Hoe zit het met mijn € 19,- aanbetaling, en wanneer krijg ik mijn kaart? Ik had het gesprek, dat ongetwijfeld in het Frans gevoerd zou moeten worden, goed voorbereid.

Helaas nam niemand op. De eerste keer niet, niet de tweede, en ook niet de achtste keer. Sterker nog: telkens als er net een leuk wachtmuziekje kwam, werd de verbinding verbroken. Merde!

Het kantoor bleek vlakbij mijn universiteit te zijn, dus donderdag, na mijn colleges, die kant op. Ik trok nummer 792, en een snelle blik op het 'wie-is-er-aan-de-beurt-bordje' leerde me dat ik dat voorlopig niet was. 759, gaf het aan. Putain!

Een kwartier later was het de beurt aan nummer 761. Later!

De volgende dag was ik er tijdens de lunch. Op de voordeur werd aangegeven dat dat een geschikte tijd is om te komen, omdat het dan niet zo druk is. Ik was nummer 093, de teller stond op 067. Hier had ik me natuurlijk op voorbereid, dus na even gepind te hebben, dook ik een restaurantje in voor een baguette jambon/fromage en een grote koffie. Lekker eten, krantje lezen... Uurtje later terug; nummer 096. Zut!

Allez, nieuw nummer, en wachten maar. Al snel kwam er een plekje vrij, en kon ik zelfs zitten, in de wachtkamer. En na alle foldertjes twee keer te hebben gelezen, was ik drie kwartier later aan de beurt. Voilà.

Ik legde het bij de studente getekende contract op het bureau waar ik verwacht werd, waarop de vrouw aan de andere kant me wat vreemd aankeek. Verontwaardigd klonk het: "Wat doe je hier?" Nu ben ik wel eens vriendelijker ontvangen, maar ik was van ver gekomen en besloot me niet zomaar uit het veld te laten slaan. Rustig nam ik dan ook de tijd om uit te leggen hoe ik aan het contract was gekomen, om het verhaal te besluiten met mijn prangende vraag: "Krijg ik hier nog een bevestiging van? En een kaart bij?"

"Natuurlijk!", luidde haar antwoord met een hoog 'duh-gehalte', en haar hand ging al naar de knop die telkens 1 bij het lichtgevende nummer optelt. "Maar ze zei dat ik dat een maand geleden al zou krijgen!?", probeerde ik nog snel. "Alors? Les cartes sont en retard!" Gevolgd door: "Ting!" Volgende patiënt.

Daar had ik me meer bij voorgesteld. Dus? De kaarten komen later. Normaalste zaak van de wereld, kennelijk. Teleurgesteld droop ik af.

Dat ik meer geduld had moeten hebben, bleek toen ik 's avonds thuis kwam. Daar lag voor mij één brief, van de verzekering.

Wacht eens even

2008-11-04T18:08:00.001+01:00

Ooit grapte ik met een Zwitserse vriend dat wachten een hobby van ons was. We hielden er van en wilden het graag in verenigingsverband doen, maar wachtten nog even met het oprichten van de club. Het internationale gezelschap om ons heen keek nauwelijks onverveeld op, om vervolgens nog verder geïrriteerd door te schuifelen in de rij die ons tot lotgenoten maakte. Men dacht er kennelijk anders over.

Er zullen geen Fransen in die rij hebben gestaan. Het lijkt hier namelijk een soort volkssport te zijn; (even) wachten. Weliswaar nauwelijks vermoeiend maar tegelijkertijd onuitputtelijk uitputtend. Zoals een Deen uit mijn Frans klasje met gevoel voor understatement zei: “Here they don’t seem to value people that much.” Voorbeeld: gisteren ging ik naar de nieuwe Bond. Net uit, dus drukbezocht, zelfs de version originale [Engels gesproken]. Het prachtige theater aan de Champs-Elysées biedt plaats aan ruim duizend mensen. Aantal loketten: twee.

En vorige week in de supermarkt. Negentien (!) mensen die eerder bij de toonbank zouden zijn dan ik, terwijl twee personeelsleden de vloer dweilden, één kassa open en een drietal gesloten was.

Ook de vier koffieautomaten die mijn universiteit bezit, kunnen elk moment van de dag rekenen op eindeloze rijen wachtenden. En het lijkt de normaalste zaak van de wereld om, eenmaal vooraan, rustig de tijd te nemen. Men drinkt nog net niet de koffie voor de automaat, om vervolgens onvertraagd een tweede kopje uit het apparaat te kunnen trekken. Waarschijnlijk slechts omdat men liever weer achter aansluit.

Het ergste is het wachten op iets waar je helemaal niet op zit te wachten. Voor de gemiddelde Fransoos geen probleem, voor mij een garantie voor een slecht humeur. Bijvoorbeeld: vijf meter voor de koffieautomaat, slechts veertien wachtenden voor u, tot de ontdekking komen dat je college weer begint. Of, niet ongewoon, dat de koffie op is.

Nee, voor mij liever geen rijen. En als het dan toch moet, dan graag het soort wachten dat wordt beloond. Dat geeft de gelegenheid ergens naar uit te kijken, voorpret is immers ook plezier. Ik zou best kunnen wachten tot vannacht 03.00 uur, als de verkiezingsuitslag uit de VS wordt verwacht. Toch gaat dat niet gebeuren, morgen om 08.30 u wacht mij namelijk een tentamen. En het is er eentje uit een rij.

Inburgeren bij McDonald's

2008-10-19T21:59:00.011+02:00

"Do you know what they put on French Fries in Holland instead of ketchup?"
-"What?"
"Mayonaise."
-"Ohh, no.."
"I’ve seen them do it man. They fucking drown’em in that shit."

Voor mij gaat het op. Als ik patat eet; met mayonaise en bij voorkeur veel. Maar sinds ik in Parijs woon, eet ik niet veel patat meer. Want, zoals mijn bezoek afgelopen weekend al opmerkte, de mensen zijn hier over het algemeen niet dik. Dan, conform (een deel van) de titel, ik ook niet. Ik leef gezond en ben zelfs afgevallen.

Doch, zelfs de Parijzenaar zondigt wel eens, eet wel eens buiten de deur. Waarbij dat laatste figuurlijk verstaan dient te worden. Hij eet dus wel eens anders buiten de deur dan de dagelijkse lunch in een cafeetje, letterlijk. “The funniest thing about Europe is the little differences” maar men kent ook hier McDonald's. Geen zware inburgeringsles dus, toen ik er donderdag was.

Om mijn gezondheidsadagium niet meteen helemaal met de grote Fanta door het recyclekanaal te gieten, besloot ik in plaats van friet een salade te bestellen. Ook dat gaat inmiddels prima, in het Frans. Alleen had ik de “wat wilt u verder?” van de frivole jongedame niet helemaal zien aankomen. Dit resulteerde in een stottersessie waarin ik, van de schrik en om haar niet teleur te stellen, naast de normale “Fanta in plaats van Cola, en twee keer mayonaise graag”, nog maar een kleine burger bestelde.

Ze ging huppelend aan de slag, kwam nog even terug, “sur place?”, en had na mijn instemmende “oui” al gauw alles op een dienblad klaarstaan. Nu weet ik niet hoe dat in Frankrijk gaat, maar in Nederland mist er nog wel eens wat op zo’n vers gevuld blad. Snel scande ik de inhoud en kwam tot de conclusie dat Nederland geen uitzondering vormt, en het in dit concrete geval de mayo betrof. Ik rook mijn kans op revanche en wreef dit gebrek haar in keurig Frans onder de neus.

Keurig Frans, van iemand die volledig is ingeburgerd, dat was het. Verbaasd was ik dan ook toen zij verbaasd opkeek.

“Meneer, u hebt helemaal geen friet.”

Ik schat dat het drie lange seconden duurde, voordat tot me doordrong wat ze had gezegd. Verloren stamelde ik nog wat, waarna ik snel een plaatsje zocht. Ik mag dan wel van (veel) mayo houden, maar niet van 'met' zonder patat, en op mijn salade gaat me ook te ver. Toen ik zat, besefte ik hoe ze mijn aftocht moet hebben geïnterpreteerd. Namelijk als die van een (gekke) buitenlander die wel degelijk mayo bij zijn salade wil, maar niet voldoende is ingeburgerd om deze wens in het Frans aan haar duidelijk te maken.

Voorlopig kook ik dus weer zelf. Morgen Franse stoofschotel, dat dan weer wel.

Madame Deux-Heures

2008-10-11T17:47:00.004+02:00

Het fenomeen eerste dag is u vast bekend. De eerste dag na de vakantie, bij een werkgever, in een nieuw huis, op school. Zo’n dag staat vrijwel altijd garant voor veel nieuwe ervaringen. “De eerste dag in Parijs”, zoals Carmiggelt schrijft, “is als een orgie van indrukken.” Nu, het was niet mijn eerste dag in Parijs, maar mijn eerste echte collegedag in Parijs. Spannend? Ja, wel een beetje.

16 september 2008, half tien. Werkcollege. Ik was wat laat, loop dus gauw het lokaal binnen, en sta binnen een minuut weer buiten. “Niet slecht, vijftig minuten” merkt de docent namelijk schertsend op. Al snel ben ik erachter dat ik verkeerd zit - zo laat was ik nou ook weer niet, en verlaat onder bescheiden hoongelach de zaal. Dat had beter kunnen beginnen.

Maar, de dag is nog vroeg, en dat nog niet het halve werk gedaan is, is dus geen ramp. Volgende lokaal, raak! Ik ben niet eens de laatste.

Ik heb twee werkcolleges van anderhalf uur, dan een pauze, en vervolgens mijn eerste hoorcollege. De vrouw praat ietwat snel, maar ik weet hier en daar een woord te plaatsen. Dat doet me deugd. Toch is het wel een beetje saai, veel krijg ik nou ook niet mee. Mijn gedachten dwalen regelmatig af en blijven dan, met mijn ogen, hangen bij het rooster dat voor me op tafel ligt. Wat ik zie, maakt me niet vrolijk.

Dan ineens, we zijn een uur onderweg, gaat er een zucht van verlichting door de zaal. Als ik weer bij de les ben, hoor ik de vrouw nog net melden: “maar normaal gesproken duurt het twee uren, hè.” Gelukkig, denk ik even later, dat klopt met mijn rooster. Ik moet er niet aan denken dat op de eerste dag al zou blijken dat je daar niks aan hebt.

Evenwel vertrekt de docente, en klopt het voor vandaag dus niet. Dat mijn interpretatie - nu heb ik dus een uur vrij en kan ik wel even een parkje inlopen – bij terugkomst niet juist blijkt te zijn geweest, vind ik van minder belang. De professor die ik aan het woord tref bij mijn rentree, oreert namelijk over enkele eigenaardigheden van de Quantum Mechanica die mij al lang bekend waren. Ronduit tevreden ben ik als blijkt dat deze eerste dag eindigt op het moment dat mijn rooster heeft voorspeld.

Inmiddels zijn er aardig wat dagen voorbij en loop ik routineus de colleges af. Het rooster klopt, het college duurt normaal gesproken inderdaad twee uren. Mijn Frans is inmiddels ook iets beter en ik versta meer, maar echt geconcentreerd kan ik bij het vak, waarvan het eerste college zo verrassend kort was, niet blijven. De vrouw blijft namelijk tamelijk snel praten en schijnt niet al te veel waarde te hechten aan intonatie. Ze vult als het ware haar college met een twee uren durende zin zonder komma’s, en ik vraag me regelmatig af of ze stiekem kieuwen heeft.

Als ik tijdens een van haar colleges nadenk over een treffende omschrijving voor haar, om met u te delen, kom ik op “Madame Deux-Heures”. Ik kan er wel mee leven, en de rest van het college kijk ik smachtend naar de klok, verlangend naar het einde, als ik naar huis kan en gaan schrijven. Het is vrijdagmiddag, vijf uur, nog een half uurtje.

Half zes. Zij het inwendig, ik heb te vroeg gejuicht. Alsof ze mijn gedachten heeft kunnen lezen, bepaalt “Madame tot voor kort Deux-Heures” dat ze niet zo door het leven wil. Na honderdtwintig minuten is haar zin nog niet af, en ze stelt het weekend van haar slachtoffers, ongevraagd, met een kwartier uit.

P.S.
Bij het daadwerkelijke schrijven van dit stukje bedenk ik dat Deux Heures een anagram is van Des Heureux, wat impliciet ‘gelukkige mensen’ betekent. Wonderlijk, is het niet, hoe dezelfde letters, zij het in een andere samenstelling, zulks een verschillende betekenis kunnen hebben.

Inschrijvingsperikelen II

2008-10-05T03:16:00.006+02:00

Ik heb mijn bankpas terug, en bovendien geld, getuige het feit dat ik voor mijn eten heb betaald. Nu is dus ook het moment daar om mijn inschrijving, eindelijk eens, definitief te bekrachtigen. Alors, naar het postkantoor!

Ik zit trouwens buiten te typen. Het is half drie 's nacht, maar ik heb geen jas nodig. Voor mijn huis, op het Place du Maréchal Juin, comfortabel bankje. Op tien meter, recht voor me, een groep jongeren die de kniehoge hekken dapper heeft getrotseerd en zich uitermate lijkt te vermaken met flessen sterke drank en… een matras? Ik heb een fles wijn, rood, van de Ed.

Maar naar het postkantoor dus. Da's op de weg terug van de universiteit, met de metro, en dan één halte eerder uitstappen. Ik heb inmiddels trouwens echt geld genoeg. Na een uur ja-knikken op onbegrijpelijk Frans van de vrouwelijke beambte van de BNP Paribas naast mijn huis, krijg ik namelijk een pak papieren mee van ongeveer twee kilo. Dit ten teken van het succesvol openen van een bankrekening aldaar. Succesvol openen, zoals later zou blijken, compleet met creditcard en chequeboekje. Wist ik veel, maar nu kan ik in elk geval eens met een cheque een pak melk betalen.

Het postkantoor is niet druk. Ik vraag de man achter de balie hoe het allemaal in zijn werk gaat, hij legt mij geduldig uit, en ik betaal, contant, dat moet, mijn collegegeld. Het wisselgeld bestaat onder andere uit een € 5,- munt. Collectors item, weet hij me te verzekeren. Ik geloof hem. Ik heb naast mijn collegegeld ook nog de kosten verbonden aan twee postzegels voor Nederland (IB-groep), en tien enveloppen (prêt-à-poster) voldaan. Eén van die tien zal ik gebruiken om mijn betalingsbewijs naar de universiteit te sturen.

Zo bedacht, zo gedaan. Ik dacht nog dat het wel erg chill is dat de postzegel al op de enveloppe zit (prêt-à-poster), en je verder dus niks hoeft te doen, behalve het ding dichtplakken. Ja, en nog even je eigen naam en adres op de achterkant schrijven: expéditeur: etc. etc. Dus post ik blijmoedig, voor mijn huis, mijn inschrijvingsbevestiging en enkele andere stukken. Trots op mezelf dat ik dat allemaal, ondanks enkele tegenslagen, toch maar alleen heb weten te rooien. Helaas, het mag niet zo zijn. Nog niet.

Ik bedenk me namelijk net te laat dat 'prêt-à-poster' niet betekent dat je geen adres van bestemming op de (belangrijkste) enveloppe (van je leven) hoeft te schrijven. Na kort intern crisisberaad concludeer ik dat ik niks anders kan doen dan voor mijn huis - dus maar op het terras, met een koffie van het aldaar gesitueerde café - wachten op de man of vrouw die de bus komt leeghalen.

Het duurt al met al twee kopjes koffie, maar hij komt. Wederom een neger als vertolker van de Franse, strikt bureaucratische regelgeving. En ja, ik mag wel een adres op een ongeadresseerde enveloppe schrijven, maar niet de heleboel in een nieuwe enveloppe stoppen, en die vervolgens adresseren. En dat terwijl het adres op één van die documenten in de dichte enveloppe zit!

Ik leg uit, zet nog eens uiteen, preciseer en declameer, het mag niet baten. "Oui monsieur, j'ai bien compris, mais…" Het mag gewoon niet. Bovendien kan het niet, want dat zou tijd kosten en daarmee zand in de raderen van de Franse Posterijen strooien, zo legt hij me gewillig, meerdere keren uit.

Ok, ik heb het niet slim aangepakt. Op mijn kamer, pak 'm beet dertig seconden sprinten van de plek des onheils, heb ik dat adres nog wel, ergens. Ik confronteer hem met de nieuwe informatie en vraag of hij kan wachten. "Nee meneer, als ik klaar ben, ben ik klaar." Ik besluit hem nog één keer de ernst van de situatie uit te leggen, en vraag vervolgens wat er gebeurt als ik niet op tijd terug ben. Hij haalt zijn schouders op, zegt dat hij al laat is en maakt aanstalten zijn werk te hervatten. Ik ben al vertrokken.

Twintig tellen later sta ik hijgend weer beneden. Mijn Franse probleem staat breed lachend, met een dichtgeplakte maar ongeadresseerde enveloppe en een pen in zijn hand op mij te wachten. Ik schrijf trillend het adres op terwijl hij moppert dat ik moet ontspannen. Et, voilà.

Ontspannen, hij heeft gelijk. Ik ga me maar eens voegen bij het veel te jonge meisje dat me zojuist uitnodigde het groepje jongeren in mijn zicht te vergezellen. Bonne soirée!

Habitat (op verzoek) en prijsbesef

2008-09-27T19:18:00.004+02:00

Mijn huis wordt bevolkt door een gemêleerd gezelschap. Ik woon samen met een cliché-Aziaat: eenzelvig en Scheikundige in opleiding, een Duitser die (normalerweise) studeert in Wenen: Erasmusstudent, geen onaardig gezelschap, en Monsieur De R., mijn inwonende huisbaas: naïef, katholiek, extreemrechts, zestig-plus, verft zijn haar zelf (vandaar dagelijkse teintverschillen), zeer strikt met de huisregels, maar bovendien aardig, Frans en antirevolutionair. Geen republikein dus, monarchist in hart en nieren zelfs: morgen brengt hij me naar Versailles.

Mijn kamer is heerlijk: zestien vierkante meter en fantastisch gelegen. Ik heb twee supermarkten in de buurt. Daarnaast talloze cafeetjes, een postkantoor, een McDo, een mobiele telefoonwinkel (niet beweeglijk, wel handelend in GSM's), een metrostation (Pereire), een RER-station, een drogist, een kapper, vijf geldautomaten en… meer. Toch is het geen winkelstraat, maar meer een lieflijk, alhoewel druk bereden, pleintje waar ik aan woon. Met twee supermarkten dus. Ik ga meestal naar de eu-dee (Ed), verreweg het verste weg van alles binnen de zojuist gegeven opsomming, op ongeveer tweehonderd meter.

Laatst ging ik naar de Monoprix (op veerig meter, schat ik) en betaalde € 5,- voor een stukje kipfilet van 150 gram. Vandaag kocht ik weer kipfilet. Maar nu bij de andere super. Nog steeds niet goedkoop, maar veel beter: € 3,50 voor 300 gram. En het gekke is, het maakt niet uit welke supermarkt je bezoekt, je moet sowieso lang in de rij staan omdat de caissière rustig en voortdurend babbeltjes maakt.

De geest is zwak - de Heer nabij

2008-09-13T18:40:00.002+02:00

Ik ben niet erg goedgelovig aangelegd. ‘Eerst zien’, dat is mijn credo. En dat is vaak gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Neem nou de Large Hadron Collider. Gebouwd om het bestaan van het Higgs deeltje aan te tonen. Kosten: 8 miljard euro, à peu près. Dan kan je gerust stellen dat, in de huidige tijd van financiële schaarste, het ‘zien’ van zo’n deeltje geen sinecure is. Maar goed, we gaan het zien. Misschien lukt het, en dan geloof ik het wel. Tot die tijd blijf ik gezond achterdochtig. Geloof ik alleen in de theorie die, overigens behoorlijk sluitend, het bewijs placht te leveren voor zijn bestaan.

Er zijn mensen die geloven dat Barack Obama de Amerikaanse presidentsverkiezingen gaat winnen. Als geloof niet wordt verward met hoop, en men het zogenaamde aantoonbaar gelijk probeert aan te tonen, worden peilingen opgevoerd. Bedoeld om niet alleen het eigen gelijk te duiden, maar tevens de ander (mij) te overtuigen het geloof te delen. Tevergeefs echter; het experiment om deze theorie al dan niet te kunnen falsifiëren, wordt op vier november aanstaande uitgevoerd. Tot die tijd: agnosticisme mijnerzijds.

Een Geloof (ter onderscheiding maar even met hoofdletter) is vaak gestoeld op één of ander oud geschrift. Feitelijk kan het gaan om zowel Het Woord als een sprookje. Stel: we laten perceptie even voor wat het is; gebruiken slechts onze puur zintuiglijke waarnemingen om de Schepper te ontdekken. Ik denk dat we bedrogen uitkomen. Waarmee natuurlijk niet gezegd is dat Hij/Zij/Het niet bestaat of niet bestaan heeft.

In Parijs is men grotendeels van mening dat de Schepper een Rooms-katholieke man was. De Bijbel het Heilige Schrift. De Tien Geboden een leidraad voor het leven. Gij zult niet dit, gij zult niet dat. Geen goed woord over voor eventuele zwakte des vleses, u kent het wel. La Parole du Dieu, het enige ware Woord. En dat zult u weten ook, schijnt men er veelvuldig bij te denken.

Dagelijks word ik hier onderworpen aan meer en minder doorzichtige en agressieve wervingsacties. Net kreeg ik weer zo’n foldertje in mijn handen gedrukt en kon ik nog maar net op tijd de bijbehorende Bijbel beleefd weigeren. Ik lees het foldertje plichtmatig terwijl ik doorloop.

“Notre Aumônerie est un lieu convival et animé. Elle accueille tous les étudiants désireux de décrouvrir le Christ ou d’approfondir leur foi. Nous nous retrouvons tous les jeudis soir pour des temps d’enseignement, de réflexion et de prière, le tout dans une ambiance chaleureuse.” En dan een Bijbelcitaat: “Venez et Voyez. (Jean 1, 38-39).” [Steekwoorden: bidden, warmte, Christus, reflectie, geloof, donderdag, komt]

Ik moet er van af, maar: “NE PAS JETER SUR LA VOIE PUBLIC!” [Niet (op straat) weggooien.] Gevolg: ik heb het nu thuis. En het lonkt nota bene, het lonkt! Waarom? Is het de nieuwsgierigheid naar dat wat al die mensen zo lijkt te betoveren? Of is het slechts de hang naar aanspraak: de zwakte van de geest?

Afijn, de Paus was hier en ik heb me overgegeven. Ben opgegaan in de algemene hysterie. Samen met driehonderdduizend gelovigen heb ik op hem gewacht, en uiteindelijk, naar hem gezwaaid. Gezwaaid met in mijn hand een Vaticaankleurig (Geel-Wit) vlaggetje. En ik moet toegeven: ik voelde vreugde. Het was ergens wel gezellig, en al met al aardig enerverend. Dus, moest ik er aan geloven? Op staande voet tot inkeer komen? Dat zou vreemdgaan ten opzichte van mijn eigen principes betekenen… Maar het voelde goed net, toch?

Thuisgekomen was ik gelukkig weer bedaard. Ik had de boel weer op een rijtje, en heb trots het foldertje van hierboven weggegooid: ik laat me niet illuderen, kom nou! Ik studeer Natuurkunde om keer op keer te ondervinden dat de mensheid zo weinig weet. Ik, ik heb geen zwakke geest!

Inschrijvingsperikelen I

2008-09-09T12:31:00.001+02:00

"Pour commencer l'année vous devez vous présenter à une réunion d'information qui aura lieu le lundi 08 septembre 2008 à 10h45 dans l'amphi 41A à Jussieu."

Ik ben er en luister aandachtig. Het is in het Frans, zoals – het is hier evident, elk college. Ik maak er niet veel uit op, maar krijg ook niet het idee dat ik veel mis, al duurt het ruim twee uur. Dit overigens, ook dat is hier evident, zonder pauze.

Moraal van het verhaal, zo besluit ik te concluderen, is dertig (!) uur college per week en dat ik toch maar eens mijn inschrijving moet gaan voltooien. Oh ja, en dat ik aanstaande vrijdag (twaalf september j.l.) verplicht ben een Frans toets te maken. Dat zijn althans de onderwerpen die minstens vier keer de revue passeren, en voor de rest: wat niet weet, wat niet deert. Vind ik.

Spijkers met koppen: ik ga van dichtbij kennismaken met de Franse bureaucratie! Ik had Madame Nekre al eens aan de telefoon gehad, ze klonk vriendelijk, dus ik had er wel vertrouwen in. Bovendien: ik was toch al geaccepteerd op basis van mijn 'lettre de motivation', dus wat restte, zouden slechts formaliteiten zijn. Toch was ik ergens wel een beetje bevreesd. Ik had namelijk nooit een B.Sc. diploma opgestuurd. Dit om de doodeenvoudige reden dat ik dat niet had, en overigens, in fysieke vorm, ook nog steeds niet heb.

Madame Nekre blijkt een goedgevulde negerin met Indiaanachtig lang haar. En ook zij praat slechts Frans. Bummer, helemaal als ze vraagt naar mijn diploma. Ik heb het wel, maar heb het niet! Leg dat dan maar eens uit. Ik besluit min of meer vertwijfeld naar de cijferlijst te wijzen die ik, natuurlijk lang niet compleet, haar wel eens heb opgestuurd. Ze bladert nog eens door mijn proportioneel Bijbelachtig dossier, fronst, en vraagt vervolgens streng of ik ècht geen origineel diploma bij me heb. Nu is het tijd om te liegen, denk ik. "Nee, dat ligt in mijn appartement."

Je moet weten dat Madame Nekre in haar eentje (hoofd)verantwoordelijk is voor de afhandeling van de administratieve inschrijving van al-le studenten van de "Master de Sciences et Technologies, Mention: Physique et Applications, Parcours: Physique Fondamentale". Ik hou mijn hart vast. Nog een bladersessie, en dan een knikje. Ik moet nog even betalen, bij het postkantoor, dan nog even het betalingsbewijs (met wat andere formulieren) opsturen naar de algemene administratie, en dan ben ik officieel 'étudiant d'UPMC' (Université Pierre et Marie Curie).

Ik ben opgelucht, ook al zal betalen nog niet zo gemakkelijk gaan. Mijn bankpas is per ongeluk per ommegaande naar Nederland. En dan nog, beschikking over mijn rekening impliceert niet beschikking over geld. Maar da's van later zorg.

Bovendien, de Fransen hebben zo hun opvattingen over geld: "Ma grande objection à l'argent, c'est que l'argent est bête." [Mijn grootste bezwaar tegen geld, is dat het stom is.] Aldus Alain (Emile-Auguste Chartier, 1868-1951). Ik beschouw hem maar als tijdelijke vertegenwoordiger van de universiteit.

Blog - Een Hollander in Parijs

2008-09-07T17:12:00.001+02:00

Het heeft even geduurd. Een jaartje langer dan voorzien, drie jaar langer dan had gekund. Doch ik ben er. Alleen in de grote stad.

En u, u bent er niet. Tenminste, dat denk ik. Maar tegelijkertijd bent u wellicht ook niet alleen, doorgaans.

Nu misschien wel, als u dit leest. Ik was het ook toen ik dit schreef. Contemplatief en solitair als ik hier door het leven ga, laat ik u graag delen in mijn bevindingen. Maar op vrijwillige basis. Het Liberalisme is wat dat betreft een geschikte vinding, dit weblog een toepassing. À vous quand vous voulez.

En is het niet voor uw plezier, dan wel voor het mijne. Opdat ik mij niet hoef vervelen. Want: "als je je eenzaam voelt als je alleen bent, bevind je je in slecht gezelschap." (Jean-Paul Sartre)

Wat u hier zo doorgaans kunt verwachten? Geen idee, de tijd zal het leren, ik houd slechts één ding in gedachten: "Iets dat graag een beetje zou lijken op de snuisterijen die u, als ze u in de Franse hoofdstad onder het motto 'articles de Paris' ten verkoop worden aangeboden, ondanks hun evidente nutteloosheid toch telkens weer koopt... "*

*) Carmiggelt schreef dit in zijn 'Articles de Paris' (1955), bij herdruk in 1964 omgedoopt tot 'Een Hollander in Parijs'.